Grigori Grum-Grjimaylo

Grigori Yefimoviç Grum‑Grjimaylo (1860‑1936), Rusya’nın uzak doğusundan Orta Asya’nın Pamir, Buhara, Tianshan ve Gansu gibi bölgelerine, ayrıca Batı Moğolistan ve Tuva’ya uzanan geniş keşif gezileriyle tanınan bir zoolog ve entomologdur. Adı bazen Grigor Efimowitsch Grumm‑Grzhimailo ya da Grigory Yefimovich Grumm‑Grzhimaylo şeklinde de karşımıza çıkar.

Sankt‑Peterburg’da doğan Grum‑Grjimaylo, genç yaşta N. Y. Danilevsky’nin bağlarda karşılaştığı filoksera problemleriyle ilgilenmeye başladı ve 21 yaşındayken Kırım’ın bazı kelebek türleri üzerine ilk bilimsel makalesini yayımladı. Petersburg Müzesi’nde profesör M. N. Bogdanov ile çalıştı, kendi topladığı örneklerin büyük bir kısmını bu müzeye bağışladı ve Przhevalsky, Potanin, Semyonov‑Tyan‑Shansky gibi Orta Asya kaşiflerinin koleksiyonları üzerine araştırmalar yaptı.

1884’te ilk Pamir seferine çıkan Grum‑Grjimaylo, Alay Dağları’nı aşarak Trans‑Alay geçidinden geçip Muksu Nehri’nin üst kısımlarına ve Fedçenko buzullarına ulaştı; Karakul Gölü’nü ziyaret edip 12 000 örnekten 30 tanesini yeni tür olarak tanımladı. İkinci seferinde 1885’te 20 000’den fazla böcek örneği topladı ve Karateghin, Darvaz, Buhara, Ghissar, Kulyab, Şakhrisiabz gibi pek çok Orta Asya şehrini gezdi. Üçüncü gezisi 1886’da Kugart geçidinden Kara‑Derya ve Narin vadilerini izleyerek Kaşgar’a kadar uzandı, ardından İrkeştam geçidinden Oş’a geri döndü.

1889‑1890 yıllarında küçük kardeşi Teğmen M. E. Grum‑Grjimaylo ile birlikte Przewalski atının tür örneklerini toplamak amacıyla uzun bir yolculuğa çıktı; Guşen yakınlarında iki vahşi at yakaladı ve 1 048 kuş örneği topladı, toplamda 8 600 km seyahat etti. Sonraki yıllarda birkaç sefer daha düzenledi, fakat koleksiyonlarının bir kısmını Büyük Dük Nicholas Mihayloviç Romanov’a teslim etme zorunluluğu ve mali sıkıntılar nedeniyle entomolojiye olan ilgisini büyük ölçüde kaybetti; bazı örnekleri Henry John Elwes’e satmak zorunda kaldı.

1910’da Rus İmparatorluğu Coğrafya Kurumu tarafından Konstantin Madalyası ile onurlandırıldı ve çalışmaları hâlâ entomoloji ve zooloji literatüründe referans olarak kullanılmaktadır.