Hamdullah el-Müstevfî

Hamdullah el‑Müstevfî ya da Hamdullah Kazvinî, 1281 yılında Kazvin’de doğmuş ve 1340’tan sonra vefat etmiş bir İranlı tarihçi, coğrafyacı ve şairdir. Şiî Arap kökenli ailesi, onun doğumundan önce Kazvin’e yerleşmiş, ataları Kerbela’da Hüseyin’in yanında savaşan Hurr bin Yezîd er‑Riyâhî’ye dayanmaktadır. Büyük dedesi, dedesi ve babası Irak’ta müstevfî, yani maliye işlerinden sorumlu memur oldukları için soyadlarını bu görevden almışlardır.

İlhanlı hükümdarı Olcaytu’nun himayesine giren Hamdullah, 1311 yılında Kazvin, Ehber, Zencan ve Tarimeyn’in maliye işlerini denetlemekle görevlendirilmiştir. Bu dönemde Sultaniye, Tebriz, Bağdad ve İsfahan gibi önemli şehirleri gezmiş, bu şehirlerin kütüphanelerinde araştırmalar yapmıştır. İlhanlı veziri Reşidüddin Hamedani’nin ilim meclislerine katılmış, Hamedani öldürüldükten sonra onun oğlu Gıyâseddin Muhammed’in hizmetine girmiştir; ancak bu ikinci vezirin de hayatını kaybetmesi üzerine devlet görevlerinden çekilmiştir.

Hayatının son yıllarını Kazvin’de geçiren Hamdullah, 1340 civarında aynı şehirde vefat etmiştir. Kendisinin tarih, coğrafya ve edebiyat alanında bıraktığı eserler arasında “Târih‑i Güzîde”, “Zafernâme” ve “Nüzhetü’l‑Kulûb” adlı eserler bulunur; bu eserler onun çok yönlü bir ilim insanı olduğunu gösterir.