Henry Morton Stanley

1841’de Galler’de dünyaya gelen Henry Morton Stanley, doğum adı John Rowlands’dı. Çocukluğu yoksulluk ve yetimhanede geçirdi; genç yaşta kaçıp bir gemiye kamarot olarak bindi. 19 yaşına geldiğinde New Orleans’lu bir pamuk tüccarı onu evlat edindi ve ona minnettarlık olarak İngiliz vatandaşlığından vazgeçip Amerikalı kimliğini benimsedi, yeni adını da bu kişi belirledi.

Yeni kimliğiyle Amerika’ya yerleşen Stanley, 1861‑1865 yılları arasında İç Savaş’ta iki kez farklı cephelerde savaştıktan sonra donanmada hizmet verdi. Daha sonra gazeteciliğe yöneldi ve New York Herald’de dış muhabir oldu. İlk büyük görevi, uzun süredir haber alınamayan ünlü kaşif David Livingstone’ı Afrika’da bulmaktı.

1871’de Zanzibar’a vardığında, zorlu bir sefer için gerekli erzak ve ekipmanı topladı. Yolculuk sırasında sıtma hastalığına yakalandı, iki yardımcısı hayatını kaybetti ve yerli topluluklarla çatışmalar yaşandı. 10 Kasım 1871’de Ujiji’ye ulaştığında, zayıflamış Livingstone’ı buldu; Stanley’in getirdiği yiyecek ve ilaçlarla kaşif güç topladı ve birlikte göl kıyılarına doğru ilerlediler. Birkaç hafta sonra Tabora’ya gelerek yollarını ayırdılar; Stanley Zanzibar’a döndü.

Livingstone’ın ölüm haberi üzerine büyük bir üzüntü duyan Stanley, 1874’te Afrika’ya ikinci bir keşif gezisine çıktı. Amacı Ujiji Gölü’nü haritalamak ve Nil Nehri’nin kaynağını kesinleştirmekti. Zorlu yolculukta vahşi saldırılar ve kayıplar yaşandı, ancak ekip sonunda Nyanza Gölü’nün Nil’in kaynağı olduğunu kanıtladı. 1876’da Lualaba Nehri boyunca ilerlerken de benzer zorluklarla karşılaştı; yamyamların dolaştığı yoğun yağmur ormanlarından geçtiler ve insan kafataslarıyla dolu bir yol gördüler. Sonunda Lualaba Nehri Kongo’ya döküldükten sonra Boma’ya ulaşarak, Afrika’nın keşfedilmemiş nehirlerinden birini de haritalara kazandırdı. Başlangıçta 356 kişilik kafile, yolculuğun sonunda sadece 114 kişiye geriledi; üç yakın arkadaşını da kaybetmişti.