Huneyn bin İshak
Arap bilim insanı ve hekim (809 – 873)
Ebû Zeyd Huneyn bin İshak el‑İbâdî, 9. yüzyılın ortalarında Abbâsî sarayında hizmet vermiş, hem hekim hem de tercüman olarak tanınan bir kişiydi. Arapça, Süryanice ve Yunanca’yı ileri seviyede bilen Huneyn, İbad adlı Hristiyan Arap kabilesine mensuptur. Dil yetkinliği ve çevirilerinin kalitesi sayesinde, Memun ve Mutasım halifeleri döneminde Bağdat’ta hem sağlık hizmeti sunmuş hem de bilimsel eserlerin çevirisini üstlenmiştir. İki oğlu bulunur; birisi Davut, çağının saygın bir pratisyen hekimiyken, diğeri İshak da babasından daha yetenekli bir çevirmen olarak öne çıkmıştır. Batı’da Johannitus adıyla anılan Huneyn, İslam dünyasının bilimsel ilerlemesine büyük katkı sağlamış çok yönlü bir düşünürdür.
Genç yaşta, 15 yaşında Bağdat’tan ayrılarak Bizans’a giden Huneyn, orada Homeros’un şiirlerini ezberleyecek kadar Yunanca öğrenmiş ve iki yıl sonra geri dönmüştür. Cibrâîl bin Buhtîşû’, Benî Mûsâ ve halifelerin desteğiyle Yunanca bilim eserlerini Arapça ve Süryanice’ye çevirmeye başlamıştır. Bağdat’taki Beytü’l‑Hikme’de, oğlu İshak, kız kardeşinin oğlu Hubeyş bin El‑Hasan el‑Asem ve diğer Süryani çevirmenlerle birlikte çalışarak, Platon’un “Cumhuriyet”, “Timaios” ve “Yasalar” gibi eserleri ile Aristoteles’in beş eserinin çevirilerinde önemli roller üstlenmiştir.
Huneyn’in çevirmenlik kariyeri 17 yaşındayken Galenos’un bir kitabını Süryanice’ye çevirmesiyle başlamış ve zamanla Galenos’un yaklaşık yüz eserinden ellisini Süryanice, diğerlerini de Arapça’ya kazandırmıştır. Aynı zamanda dönemin önde gelen hekimlerinden biri olarak, bilinen en eski göz çizimlerini yapan kişi olarak da tarih sahnesinde yer alır.