Türk edebiyatının ve basın hayatının önemli isimlerinden biri olan Hüseyin Cahit Yalçın, 7 Aralık 1875 tarihinde Balıkesir'de dünyaya geldi. Orta halli bir memur ailesinin çocuğu olarak yetişen Cahit'in babası, Aşar Müdürü Ali Rıza Efendi, annesi ise Fatma Neyyire Hanım'dır. Aynı zamanda Hüseyin Suat adında bir ağabeyi bulunan Yalçın, eğitim hayatına İstanbul'da başladıktan sonra Serez'deki Askeri Rüştiye'ye devam etti.
Ortaöğrenimini burada tamamlayan Hüseyin Cahit, lise eğitimini Dersaadet İdadîsinde sürdürdü. 1893 yılında girdiği Mekteb-i Mülkiye'den 1896'da ikincilikle mezun oldu. Mezuniyetinin ardından Maarif Nezareti'nde kısa bir süre görev yaptıktan sonra eğitimciliğe yöneldi. Vefa ve Mercan İdadilerinde Fransızca ve Türkçe öğretmenliği ile idarecilik yaparken, 1899 yılında ilk öykü kitabı Hayat-ı Muhayyel'i yayımladı.
Edebiyatla ilgisi henüz öğrencilik yıllarında başlayan Hüseyin Cahit, lise döneminde arkadaşlarıyla çıkardığı Mektep dergisiyle gazeteciliğe adım attı. Servet-i Fünun topluluğuna katıldıktan sonra ise edebi ve siyasi yazılarını bu dergide kaleme almaya başladı. Aynı zamanda Mütalaa, Tarik, Sabah ve Saadet gibi çeşitli gazetelerde de yazmaya devam etti.
1900 yılında Tevfik Fikret'in dergiden ayrılmasıyla Servet-i Fünun'un yönetimini üstlenen Hüseyin Cahit, 1901'de yayımlanan Hayal İçinde adlı romanının tefrika edildiği dergi, Fransızcadan tercüme ettiği Edebiyat ve Hukuk başlıklı yazısında Fransız Devrimi'nden bahsettiği gerekçesiyle II.
Abdülhamit yönetimi tarafından kapatıldı. Bu olayın ardından bir süre yazı hayatından uzak kalan Yalçın, dilbilgisi ve sözlük çalışmalarına yöneldi. 1901-1908 yılları arasında hazırladığı Türkçe Sarf ve Nahiv adlı eseriyle dilimize önemli bir katkıda bulundu.
