Joe Turkel

95 yıllık ömrüne sayısız unutulmaz karakter sığdıran Joe Turkel, 1927 yılında New York'un Brooklyn ilçesinde, Polonya'dan Amerika'ya göç etmiş Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Henüz 17 yaşındayken ABD Ordusu'na katılarak II. Dünya Savaşı'nın en çetin cephelerinden biri olan Avrupa'da görev yaptı.

Sinemadaki ilk adımı 1949 yapımı City Across the River filmiyle atan Turkel, kariyeri boyunca çoğunlukla yardımcı rollerde, ama hep belleklerde iz bırakan karakterler canlandırdı. Stanley Kubrick'in üç farklı filminde çalıştığı bilinen az sayıdaki oyuncudan biri olan Turkel'in Kubrick filmografisindeki yeri oldukça özel. The Killing (1956)'daki "Tiny" karakterinden Paths of Glory (1957)'deki sorgulayıcı askere kadar Kubrick'in erken dönem klasiğine; Cinnet (1980) filmindekiyse hem hayalet barmeni Lloyd hem de android üreticisi Dr. Eldon Tyrell rollerine imza attı.

Türk sinemaseverlerinin de yakından tanıdığı bu usta oyuncu, Ridley Scott'un efsanevi bilimkurgu filmi Blade Runner (1982)'deyse Tyrell Corporation'ın kurucusu Dr. Eldon Tyrell karakteriyle sinema tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Dönemin popüler televizyon dizilerinden Kojak, Tales from the Darkside ve Miami Vice'da da yer alan Turkel, sahne ve ekranın vazgeçilmez isimlerinden biriydi.

Anita Josephine Cacciatore ile hayatını birleştiren Turkel'in bu birliktelikten iki çocuğu oldu. 2014 yılında verdiği bir röportajda en sevdiği filmi olarak Paths of Glory'i gösteren usta karakter oyuncusu, siyasi görüş olarak da liberal demokrat çizgide yer aldı. 2022 yılında hayata veda etmeden kısa bir süre önce kaleme aldığı otobiyografisi The Misery of Success'in ise yılın sonlarına doğru yayınlanması planlanıyordu.

27 Haziran 2022 tarihinde, Kaliforniya'nın Santa Monica şehrindeki bir hastanede tedavi görürken, henüz 94 yaşındayken aramızdan ayrıldı. Filmleriyle olduğu kadar duruşuyla da belleklerde iz bırakan Joe Turkel, sinema dünyasının unutulmaz karakter oyuncularından biri olarak anılmaya devam edecek.

Joseph Turkel, 27 Ekim 1927 tarihinde Brooklyn, New York, ABD'de Polonyalı Yahudi göçmeni bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Henüz 16 yaşındayken Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'na katılarak İkinci Dünya Savaşı sırasında Avrupa cephesinde görev yapan Turkel, savaştan döndükten sonra oyunculuk hayallerinin peşinden giderek Kaliforniya'ya yerleşti.

Sinema kariyerine 1948 yapımı bağımsız bir suç filmi olan "City Across the River" ile adım atan yetenekli aktör, 1950'ler ve 1960'lar boyunca sayısız film ve televizyon dizisinde çeşitli karakter rolleriyle sektördeki tecrübesini artırdı.

Turkel'in kariyerini şekillendiren ve onu sinema tarihinin en saygın figürlerinden biri yapan ana unsur, efsanevi yönetmen Stanley Kubrick ile kurduğu başarılı işbirliği oldu. Kubrick'in yönettiği klasik kara film "Son Darbe" (The Killing) (1956) ve savaş karşıtı başyapıt "Zafer Yolları" (Paths of Glory) (1957) filmlerinde akılda kalıcı performanslar sergiledi.

Ancak onu küresel bir ikon haline getiren ve sinema tarihine kazıyan rolü, yine Kubrick'in yönettiği, gerilim şaheseri "Cinnet" (The Shining) (1980) filminde geldi. Overlook Oteli'nin tekinsiz atmosferindeki hayalet barmen Lloyd karakterini ürpertici bir sakinlik, kusursuz bir diksiyon ve zarafetle canlandırarak popüler kültürün unutulmazları arasına girdi.

Bu ikonik performansın hemen ardından, sinema dünyasında devrim yaratan bir başka başyapıtta daha kilit bir rol üstlendi. Ridley Scott'ın yönettiği siberpunk klasiği "Bıçak Sırtı" (Blade Runner) (1982) filminde, replicant'ların yaratıcısı olan dahi, kibirli ve soğukkanlı milyarder Dr.

Eldon Tyrell karakterine hayat verdi. Tyrell Corporation'ın zirvesindeki bu tanrısal figürü canlandırırken sergilediği felsefi ağırlık, Turkel'in adını hem korku hem de bilimkurgu sineması tarihine altın harflerle yazdırdı. "The Sand Pebbles" (1966) ve "The St. Valentine's Day Massacre" (1967) gibi önemli stüdyo filmlerinde de rol alan aktör, eşsiz yüz hatları ve sakin ses tonuyla girdiği her sahneye ağırbaşlı bir gizem katmayı başardı.

Kariyeri boyunca 100'den fazla projede yer alarak EC Archive gibi kapsamlı sinema platformlarının en nadide karakter profillerinden birini oluşturan usta aktör, 1990'ların sonlarına doğru oyunculuktan emekli oldu. Hayatının son yıllarında "The Misery of Success" adlı otobiyografik bir kitap yazarak Hollywood'daki uzun deneyimlerini okurlarla paylaştı.

Joe Turkel, 27 Haziran 2022 tarihinde Santa Monica, Kaliforniya'da 94 yaşındayken karaciğer yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetmiştir.

Rol aldığı yapımlar

Toplam 115 yapımda yer aldı; en bilinen 12 tanesi listelendi.

• Bonanza (1959) — Thug #1
• Miami Vice (1984) — Levec
• Ironside (1967) — District Attorney
• Wagon Train (1957) — Eddie
• Adam-12 (1968) — Vince Warren
• The Andy Griffith Show (1960) — Fred
• Four Star Playhouse (1952) — Willie
• Combat! (1962) — Klimmer
• Dragnet (1951)
• Ben Casey (1961)
• The Life and Legend of Wyatt Earp (1955) — Bob Rellance
• The Untouchables (1959) — Birdie Yates

Yapım ve künye bilgileri TMDB'den alınmıştır.