Macarlar

Macarlar, esas olarak Macaristan sınırları içinde ve Orta Avrupa’nın çeşitli yerlerinde azınlık toplulukları oluşturarak, Uğur dil ailesine ait Macarca’yı konuşan bir halktır.

Dilbilimsel araştırmalar, Macarların atalarının Ural Dağları çevresinde yaşayan Fin‑Uğur kavimlerinden, özellikle de “Ana Macarlar” olarak adlandırılan bir kabileden geldiğini gösterir. Bu ana grup, Fin‑Perm ve Uğur olmak üzere iki kola ayrılmıştır; Macarlar, Uğur kolunun bir parçasıydı. Efsanelerde ise, Hunor ve Magor adlı iki kahramanın Azak Denizi kuzeyindeki bataklıklarda buldukları kadınlarla evlenerek Hun ve Macar kavimlerini kurdukları anlatılır. Ancak bu anlatının, Arpad hanedanının kökenini Attila’ya bağlamak amacıyla uydurulmuş olabileceği düşünülür.

Macarların ilk yerleşim yeri, Ural Dağları’nın doğusundaki, günümüz Başkurdistan bölgesinde, “Magna Hungaria” adı verilen bir bölgeydi. Burada yedi kabile (Macar/Megyer, Nyek, Kürt‑Gyarmat, Tarjan, Jenö, Ker ve Keszi) bir konfederasyon oluşturarak bir arada yaşamış ve en güçlü kabile olan Magyar etrafında birleşmişlerdir. Bu kabilelerin isimlerinde, “Kürt” (Türkçe “çığ, kar yığını”), “Gyarmat” (“yorulmaz”), “Tarjan” (“ikinci kral”) ve “Jenö” (“kralın danışanı”) gibi Türkçe kökenli sözcükler bulunur; bazı tarihçiler, Keszi gibi kabilelerin ise Türk ya da Fin‑Uğur‑Türk karışımı kökenli olabileceğini öne sürer.

9. yüzyılın başlarında (yaklaşık 830) Macarlar, İdil Nehri’nin aşağısına gelerek Hazarlar’ın himayesi altında Dinyeper ve Don arasındaki bölgeye yerleşmişlerdir. Bu dönemde, Hazar Devleti içindeki iç savaş ve Kabarlar adlı üç kabileli topluluğun yenilgisiyle, Kabarlar da Macar konfederasyonuna katılmıştır. 861 yılında Hazar Kralı’nın Yahudiliği benimsemesi ve sonrasındaki göç hareketleriyle, Kabarlar 862‑881 yılları arasında bölgeden ayrılmıştır.