Muhammed Ali
Amerikalı profesyonel boksör (1942–2016)
Muhammed Ali, doğum adı Cassius Marcellus Clay Jr. olan Amerikalı bir boks şampiyonu ve aktivisttir. 17 Ocak 1942’de Kentucky’nin Louisville şehrinde dünyaya gelmiş, 3 Haziran 2016’da hayatını kaybetmiştir. “En İyisi” lakabıyla anılan Ali, 20. yüzyılın en öne çıkan spor figürlerinden biri sayılır ve sıklıkla tüm zamanların en büyük ağır siklet boksörü olarak nitelendirilir. Ring dergisi, onun ağır siklet unvanını 1964‑1970 yılları arasında koruduğunu, ardından 1974‑1978 yıllarında tartışmasız şampiyon, 1978‑1979’da ise WBA ve Ring ağır siklet şampiyonu olduğunu belirtir. 1999’da Sports Illustrated ve BBC, onu sırasıyla Yüzyılın Spor Adamı ve Yüzyılın Spor Kişiliği olarak seçmiştir.
Ali, 12 yaşında amatör boks antrenmanlarına başladı ve 18 yaşında 1960 Roma Olimpiyatları’nda hafif ağır siklet dalında altın madalya kazandı. Aynı yıl profesyonel boks dünyasına adım attı ve 1961’de Müslüman oldu. 25 Şubat 1964’te 22 yaşındayken Sonny Liston’u büyük bir yenilgiyle mağlup ederek dünya ağır siklet şampiyonluğunu elde etti. Bu dönemde doğum adını “köle adı” olarak reddederek adını Muhammed Ali olarak değiştirdi. 1966’da Vietnam Savaşı’na katılmayı reddettiği için askerliğe çağrıyı kabul etmedi ve bu tutumu nedeniyle boks unvanlarından mahrum bırakıldı; mahkûmiyeti 1971’de Yüksek Mahkeme tarafından bozuldu. Dört yıl boyunca ringe çıkmayan Ali, bu dönemdeki formunu kaybetmiş olsa da, Vietnam karşıtı tutumu ve sivil haklar hareketindeki rolüyle 1960’ların karşı kültürünün simgelerinden biri hâline geldi.
Ali’nin kariyerinde Sonny Liston, Joe Frazier ve George Foreman gibi efsane isimlerle yaptığı maçlar öne çıkar. Ringdeki başarısını, rakiplerine meydan okuyarak ve kendine has kafiye dolu atışmalarıyla pekiştirdi; bu yönüyle hip‑hop kültürünün öncülerinden biri olarak da anılır. Boks dışındaki yaşamında ise iki stüdyo albümü (I Am the Greatest! – 1963, The Adventures of Ali and His Gang vs. Mr. Tooth Decay – 1976) çıkarmış, her iki eser Grammy adaylığı almıştır. Ayrıca aktörlük, yazarlık ve iki otobiyografiyle de adından söz ettirmiştir.
1981’de boksu bırakan Ali, sonraki yıllarda din, hayırseverlik ve aktivizme odaklanmıştır. 1984’te Parkinson hastalığı teşhisi konulduğunu kamuoyuna duyurmuş, ancak bu tanıya itiraz eden uzmanlar da bulunmuştur. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte kamusal görünürlüğü azalsa da, dünya çapında saygı gören bir figür olarak yaşamının büyük bir kısmını toplumsal konularda sesini yükseltmeye adamıştır.