Ahmet Gülhan (sanatçı)
Türk oyuncu (1940–2025)
İstanbul'da 1967'de Haldun Taner, Metin Akpınar ve Zeki Alasya ile birlikte Devekuşu Kabare'yi, 1978'de Haldun Taner ile Tef Kabare'yi kurdu. Televizyon dizileri ve sinema filmlerinde rol aldı. 1980'li yıllarda TRT'de yayımlanan Şüpheli Şemsettin dizisinde canlandırdığı Şüpheli Şemsettin karakteriyle tanınır.
Hayatı
Ahmet Gülhan 26 Mayıs 1940'da İstanbul'da doğdu. Tophane Erkek Sanat Okulu Endüstri Motor Bölümü'nden mezun olduktan sonra Akşam Teknik Okulu Makine Bölümü'nü bitirdi. Öğrenimi sırasında futbol ve atletizm ile ilgilendi. Fenerbahçe Spor Kulübü atletizm takımına girdi. 1957-1959 yılları arasında 400 metre ve 400 metre engellide gençler şampiyonu oldu. 1960 Olimpiyat takımına seçildi.
Öğrenciliği sırasında Milli Türk Talebe Birliği'ne girdi; İcra Konseyi Başkanı olarak tiyatro ve spordan sorumlu idi. Tiyatroya başlaması, öğrenciliği sırasında rahatsızlanan bir oyuncunun yerine Duvarların Ötesinde adlı oyunda sahneye çıkması ile oldu. Öğrenci tiyatrosunda amatör olarak oyunculuğa devam etti. Onu izleyen Cahide Sonku'nun teklifi ile, Cahit Irgat ile kurdukları turne tiyatrosunda Taşra Kızı adlı oyunla profesyonel oyunculuğa başladı.
1965 yılında Ulvi Uraz Tiyatrosu'nda ilk defa sahnelenen Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı oyununda rol aldı. 1965-1967 yılları arasında yedek subay öğretmen olarak Mardin'de askerlik hizmetini yaptı, bu dönemde Halk Eğitim Merkezi'nde yedi oyun sahneye koydu, üçünde oynadı.
1967'de Haldun Taner'in bir kabare tiyatrosu kurma önerisi üzerine Ulvi Uraz Tiyatrosu'ndan arkadaşları Zeki Alasya ve Metin Akpınar'la birlikte dört ortak olarak Türkiye'nin ilk kabare tiyatrosu olan Devekuşu Kabare'yi kurdular. İlk olarak Vatan Kurtaran Şaban oyununu sahnelediler. Gülhan, yatronun yöneticiliğini ve organizasyonunu üstlendi; kabare tiyatrosunu yakından tanımak için her sene kabare tiyatrolarını izlemek üzere Almanya'ya gitti Haldun Taner ve Zeki Alasya'nın birlikte yazdığı, Devekuşu Tiyatrosu'nun 1970 yılında sahnelediği Asronot Niyazi adlı oyun, yönettiği ilk oyun oldu.
1974'te oyuncu Gülümser Gülhan ile evlendi. 1978'de Haldun Taner ile birlikte Devekuşu Kabare'den ayrılıp 1980'de Tef Kabare'yi kurdu. Tef Kabare'nin ilk oyunu, Haldun Taner'in şiir, fıkra ve skeçlerinden oluşturduğu, Ahmet Gülhan'ın yönettiği “Hayırdır İnşallah” idi.Uğur Yücel ve Necati Bilgiç'in de yer aldığı topluluk, Haldun Taner'in Berlin Üniversitesi'nde ders vermek üzere Almanya'ya gitmesinden sonra 1981'de dağıldı. Gülhan, Dostlar Tiyatrosu'nda çalıştı.
1986'dan itibaren tiyatroda oyuncu olarak rol almadı, Demokrasi Gemisi (1990), Medya Medya Nereye (2000), Matrak Ailem (2004) gibi oyunlar sahneye koydu. TRT kanalı için Şüpheli Şemsettin, Mesela Muzaffer, Hak Dostum (Ramazan programı), Bir Kadın Bir Erkek, adlı yapımları üretti. 2000'li yıllarda Biz Size Aşık Olduk, Sev Kardeşim, Cümbür Cemaat Aile gibi yapımlarda rol aldı.
Sinemada Günahını Ödeyen Adam (1969), Sevgili Bebeklerim (1987), Suluboya (2009), Yeni Hayat (2015), Çalgı Çengi İkimiz (2016), Kardeşim Benim (2016) adlı filmlerde oynadı.
Tiyatroda mesleki örgütlenme için emek vermiş, tiyatro oyuncuları sendikası kuruluşunda rol almış; Tiyatro Oyuncuları Derneği başkanlığı yapmıştır.
Gülhan, 3 Kasım 2025'te 85 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 4 Kasım günü Beylerbeyi Hamid-i Evvel Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Küplüce Mezarlığı'na defnedildi.
Rol aldığı oyunlar
- xxxx: Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım (Haldun Taner)
- 1965: Hababam Sınıfı (Rıfat Ilgaz) Ulvi Uraz Tiyatrosu
- 1967: Vatan Kurtaran Şaban (Haldun Taner) Devekuşu Kabare
- 1968: Bu Şehr-i İstanbul ki (Nazım Hikmet, Orhan Veli, Adnan Veli, Oktay Rifat, Aziz Nesin, İsmet Küntay, Haldun Taner'den derleyen Haldun Taner) Devekuşu Kabare
- 1969: Generallerin Beş Çayı (Boris Vian) Devekuşu Kabare
- 1970: Astronot Niyazi (Haldun Taner, Zeki Alasya) Devekuşu Kabare
- 1975: Haneler (Ferhan Şensoy, Umur Bugay, Haldun Taner)
- 1979: Kafkas Tebeşir Dairesi (Bertolt Brecht) - Dostlar Tiyatrosu
- 1981: Hababam Sınıfı Müzikali (Rıfat Ilgaz) - Şan Tiyatrosu
- 1983: Kaldırım Serçesi (Başar Sabuncu) - Şan Tiyatrosu
- 1983: Sade Vatandaş Şvayk Hitler'e Karşı (Bertolt Brecht) - Şan Tiyatrosu
- 1984: Şen Sazın Bülbülleri (Haldun Dormen) - Şan Tiyatrosu
Yönettiği oyunlar
- xxxx: Demokrasi Gemisi
- xxxx: Medya Medya Nereye
- 1969: Astronot Niyazi (Devekuşu Kabare)
- 1980: Hayırdır İnşallah (Tef Kabare)
- 2005: Matrak Ailem (Yalçın Menteş Tiyatrosu)
Filmografisi
- 1969: Günahını Ödeyen Adam
- 1977: Sivri Akıllılar
- 1984: Kartallar Yüksek Uçar
- 1986: Perihan Abla - Dizi
- 1987: Mesela Muzaffer
- 1987: Sevgili Bebeklerim
- 1988: Şüpheli Şemsettin
- 1989: Kaldırım Serçesi
- 1991: At Kestanesi
- 1992: Kızlar Yurdu
- 1992: Mahallenin Muhtarları
- 2002: Biz Size Aşık Olduk
- 2004: Dişi Kuş
- 2004: Herşey Yolunda
- 2006: Sev Kardeşim
- 2009: Suluboya
- 2010: Cümbür Cemaat Aile
- 2015: Kardeşim Benim
- 2015: Yeni Hayat
- 2016: Çalgı Çengi İkimiz