Ruslar

Ruslar, Rusya topraklarında yaşayan Doğu Slav kökenli halkı ve bu soyun devamı niteliğindeki bireyleri ifade eder. Yaklaşık 132 milyon kişilik bir nüfusa sahip oldukları tahmin edilmektedir.

İnanç bakımından çoğunlukla Rus Ortodoks Kilisesi’ne bağlı Ortodoks Hristiyanlardır; az bir kesim ise eski pagan geleneklerini sürdürmektedir.

Etnik kökenlerine bakıldığında, Rusların ataları erken Orta Çağ’da Doğu Avrupa Ovası’na göç eden Doğu Slav boylarıdır. 15. yüzyılda Moskova Çarlığı’nın bölgedeki hâkimiyetiyle “Moskova Rusları” olarak anılmaya başlayan bu topluluk, 17. ve 19. yüzyıllarda Sibirya ile Uzak Doğu’ya yayılmış göçler sayesinde coğrafi alanda genişlemiştir.

Akademik görüşlere göre, modern Rusların kökeni, Avrupa’nın en büyük sulak alanlarından biri olan Pripyat Bataklıkları’na dayanan Slav kavimlerine dayanır. Doğu Slavlar, ilk göç dalgasında Kiev üzerinden Suzdal ve Murom’a, ikinci dalgada ise Polotsk’tan Novgorod ve Rostov’a yönelmiştir. 7. yüzyıldan itibaren Batı Rusya’da nüfusun çoğunluğunu oluşturan bu gruplar, Volga Finlerini barışçıl bir şekilde asimile etmiştir.

MS 859’da başlayan “İlk Vakayiname” dışında, Rusların ataları hakkında bilgiler sınırlıdır; dilsel olarak Slavların 600 civarında güney, batı ve doğu kollarına ayrıldığı kabul edilir.

Kiev Knezliği’nin 862’de Vikingler tarafından kurulması, Rus tarihinin başlangıcı olarak görülür. Staraya Ladoga ve Novgorod, İskandinav göçmenleri, Slavlar ve Fin‑Ugorların bir araya geldiği büyük şehirler haline gelmiştir. Oleg, 882’de Kiev’i ele geçirerek Doğu Slavlarının kuzey ve güney topraklarını tek bir otorite altında birleştirmiştir. 988’de Bizans aracılığıyla Hristiyanlık kabul edildi ve Ortodoks Slav kültürü oluştu. Kiev Rus’u, kraliyet ailesi içindeki çekişmeler nedeniyle zamanla parçalanmıştır.

13. yüzyıldan itibaren Moskova, siyasi ve kültürel bir merkez haline gelmiş, 15. yüzyıl sonunda kuzeydoğu ve kuzeybatı Rus prensliklerini birleştirerek 1480’de Moğol boyunduruğunu sona erdirmiştir. 1547’de ise Moskova Knezliği toprakları üzerine Rusya Çarlığı kurulmuştur.

1721’de Çar I. Petro, Batı Avrupa yönelimli politikalarına rağmen, Kiev Rus’un tarihî ve kültürel mirasını vurgulamak amacıyla devletini Rus İmparatorluğu olarak yeniden adlandırmıştır. Bu imparatorluk, doğuda Polonya‑Litvanya sınırlarından Pasifik Okyanusu’na kadar uzanan geniş bir alana yayılmış, Napolyon’a karşı kazanılan zaferle Avrupa’da öne çıkmıştır. Köylü ayaklanmaları sık görülmüş ve genellikle sert bir şekilde bastırılmış; II. Aleksandr ise 1861’de köylü serfliğini kaldırarak önemli bir reform gerçekleştirmiştir.