Yeni Fransa

Yeni Fransa, 1534 yılında Jacques Cartier’ın Saint‑Lawrence Nehri’ni keşfetmesiyle Fransız hâkimiyetine giren ve 1763’te İspanya ile Büyük Britanya arasında paylaştırılan bir bölgeydi. O dönemde sınırları arasında Meksika Körfezi, Newfoundland ve Hudson Körfezi bulunuyordu. Zamanla bu topraklar, yönetsel bağımsızlık kazanan Kanada, Acadia, Hudson Körfezi, Newfoundland ve Louisiana gibi beş ayrı sömürgeye bölündü.

1522’de İtalyan kaşif Giovanni da Verrazzano, I. Francis’i ikna ederek Batı’dan Asya’ya yeni bir deniz yolu bulma hedefiyle bir sefer düzenledi. 1523’ün son aylarında Dieppe’den yola çıkan Verrazzano, 1524’te 53 adamıyla Atlantik’i aşarak günümüz Carolinas bölgesini keşfetti, ardından kuzeye yönelerek kıyı boyunca ilerledi ve New York Körfezi’ne ulaştı. New York’u ilk keşfeden Avrupalı olarak şehri “New Angoulême” adlandırdı; bu keşif, kralın bölgeye sömürgeci ilgisini artırdı.

1534’te Jacques Cartier, Gaspé Yarımadası’nı geçerek Kral I. Francis adına bölgeye hak iddia etti ve buraya “Kanada” adını verdi; bu, Yeni Fransa’nın ilk eyaleti oldu. İlk yerleşim girişimleri pek başarılı olmasa da, Saint‑Lawrence kıyısındaki Fransız balıkçı tekneleri yeni sahiller keşfetmeye devam etti. Yerli toplulukların katkıları, özellikle Amerikan kunduzu yününün bolluğu, Fransa’nın bölgedeki nüfuzunu artırma politikasını destekledi.

Fransızların bir diğer yerleşim denemesi, 1564’te Jacksonville olarak bilinen Fort Caroline’de Huguenotlara sığınak sağlamaktı. Caroline René Goulaine de Laudonnière ve Jean Ribault önderliğinde kurulan bu yerleşim, 1565’te İspanyol komutan Pedro Menéndez de Avilés tarafından ele geçirilerek “St. Augustine” adıyla yeniden inşa edildi.

Acadia ve Kanada, Algonquin göçmenleri ile Iroquoian kabileleri tarafından yerleşilmişti ve bölgenin zengin doğal kaynakları Fransa, Hollanda ve İngiltere gibi Avrupa güçlerinin dikkatini çekmişti. 1580’lerde Fransız şirketleri yün ticaretine başladı, ancak yerli halkla Avrupalıların arasındaki etkileşimler hakkında çok az belge kaldı. 1598’de Acadia açıklarında bir ticaret merkezi kuruldu, ancak kısa sürede başarısız oldu; 1600’de Tadoussac’ta açılan bir başka merkez, çetin kış koşulları nedeniyle sadece beş kişi ayakta kalabildi. Saint‑Croix Adası 1604’te kuruldu, bir yıl sonra Port‑Royal’a taşındı; 1607’de terk edilen bu yer, 1610’da yeniden iskan edilse de 1613’te yerleşimcilerin yakın kentlere göç etmesiyle yıkıldı.

IV. Henri’nin desteğiyle Samuel de Champlain, 1608’de altı aileden oluşan bir toplulukla Quebec City’yi kurdu; bu, Kanada’da kurulan ikinci büyük Fransız topluluğuydu. Zorlu hava koşulları ve salgın hastalıklar nedeniyle birçok kişi hayatını kaybetti ve istenen sömürge başarısı henüz gerçekleşemedi. 1630’da bölgedeki sömürgeci nüfus hâlâ sınırlıydı.