Yunanlar
Güneydoğu Avrupa'da yaşayan bir halk
Yunanlar ya da Helenler, Yunanca “Έλληνες” (Éllines) adıyla anılan, tarih boyunca Yunanistan, Kıbrıs, Arnavutluk, İtalya, Türkiye, Mısır ve Doğu Akdeniz’in çevresindeki pek çok bölgede yaşamış ve bugün de dünya çapında diaspora oluşturan bir etnik topluluktur. M.Ö. 20. yüzyılda Balkan Yarımadası’nın güneyine büyük gruplar halinde göç ettikleri kabul edilir; zamanla Anadolu ve Karadeniz kıyılarında ticaret kolonileri kurmuş, hem orada hem de Yunanistan’da uzun dönem hâkimiyet sürdürmüşlerdir.
Roma İmparatorluğu’nun güç kazanmasıyla bağımsızlıklarını koruyamayan Yunanlar, bir süre Roma hâkimiyetine girmiştir. Doğu Roma’nın, yani Bizans İmparatorluğu’nun kuruluşu, Yunan tarihinin yeni bir evresini başlatmış; bu devlet 1.000 yıldan fazla bir süre varlığını sürdürmüş, ancak Osmanlıların 1453’te Konstantinopolis’i fethetmesiyle sona ermiştir. Osmanlı hâkimiyeti altında Yunanlar, Doğu Ortodoks Kilisesi’nin şehrin içinde kalmasına izin verilmesi sayesinde büyük ölçüde yer değiştirmeden yaşamlarını sürdürmüş, fakat aynı dönemde birçok bilim insanı ve filozof Avrupa’ya göç etmiştir.
19. yüzyılın başlarında, 1832’de bağımsızlıklarını ilan eden Yunanlar kendi krallıklarını kurmuş, 20. yüzyılın başında ise 1923 Lozan Antlaşması ile Türkiye’de yaşayan Rumlar ile Yunanistan’da yaşayan Türkler arasında nüfus mübadelesi gerçekleşmiştir. Bu süreçte, Türkiye nüfusunun 12,4 milyon olduğu bir dönemde yaklaşık 1,2 milyon Yunan ayrılmış, karşılığında 500 bin Türk ise Yunanistan’dan Türkiye’ye göç etmiştir.
Günümüzde Yunanların çoğunluğu Ortodoks Hristiyanlık inancına bağlıdır; tarihsel süreçte farklı dinlere mensup gruplar da bulunmuştur. Resmi dil, 1976’dan beri Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Dimotiki (δημοτική) şivesi olup, 3.000 yıllık bir geçmişe sahip Yunanca’nın modern formudur. Dünya genelinde, Yunanistan dışındaki Avustralya, Almanya ve ABD gibi ülkelerde yaşayan yaklaşık 15 milyon insanın anadili Yunancadır; Türkiye’de ise İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada’da yaşayan yaklaşık 2 bin kişi Yunanca’yı ana dili olarak konuşmaktadır.