Şifreler sızar. Büyük sitelerin veri sızıntılarında milyonlarca şifre ortaya döküldü ve bunlar otomatik programlarla başka sitelerde de deneniyor. Aynı şifreyi birkaç yerde kullanıyorsan, hiç duymadığın bir sitedeki sızıntı e-postanın kapısını açabilir. İki adımlı doğrulama tam bu yüzden var: şifreni bilen biri bile ikinci adımı geçemeden hesabına giremez.
İkinci adım çoğu zaman telefonuna gelen bir onay, bir doğrulama uygulamasının ürettiği altı haneli kod ya da tek kullanımlık bir yedek koddur. Kurulum her hesapta birkaç dakika sürer ve günlük kullanımı neredeyse hiç değiştirmez; kod genellikle yalnız yeni bir cihazdan ya da tarayıcıdan girişte sorulur. Bu yazı teknik bilgisi olmayan ama hesaplarını korumak isteyen herkes için.
Başlamadan önce
- Sıra önemli. Önce e-postandan başla. Diğer hesapların neredeyse hepsinde şifre sıfırlama bağlantısı e-postana gelir; e-postası ele geçen, gerisini de ele geçirir.
- Telefonun yanında olsun ve kilidini açabildiğin bir durumda olsun. Kurulum sırasında kod ya da onay istenecek.
- Kâğıt kalem hazırla. Yedek kodları bir yere yazman gerekecek.
- Hesap bilgilerinin güncel olduğundan emin ol. Kurtarma e-postası ve telefon numarası eskiyse önce onları düzelt.
Hangi yöntemi seçmeli?
Hesapların çoğu birkaç seçenek sunar. Güvenlikten kolaylığa doğru sıralarsak:
- Geçiş anahtarı ya da güvenlik anahtarı: Sahte giriş sayfalarına karşı en dayanıklı yöntem. Destekleyen hesaplarda tercih edilebilir.
- Doğrulama uygulaması: Google Authenticator, Microsoft Authenticator gibi uygulamalar kodu telefonun içinde üretir. İnternet bağlantısı olmadan da çalışır.
- Telefona gelen onay bildirimi: Google gibi hizmetlerde telefonundaki uygulamaya gelen soruya evet dersin. Pratiktir ama beklemediğin bir onay isteğini asla kabul etme.
- SMS kodu: Hiç yoktan iyidir. Ancak hattın sahte belgeyle başka bir SIM karta taşınırsa kodlar da oraya gider.
Sık yapılan hatalar
- Yedek kodları kaydetmemek. Telefon kaybolduğunda ya da bozulduğunda hesaba dönmenin çoğu zaman tek yolu bunlardır.
- Kodu başkasına söylemek. Banka, operatör ya da destek ekibi gibi görünen biri telefonda senden doğrulama kodu istiyorsa bu dolandırıcılıktır. Gerçek bir kurum bu kodu sormaz.
- Eski telefonu sıfırlamadan önce kodları taşımamak. Doğrulama uygulaması eski cihazda kalırsa yeni telefonda kod üretemezsin.
- Tek hesapta bırakmak. E-postayı koruyup sosyal medya ve mesajlaşma hesaplarını açık bırakmak yarım iş olur.
Android ile iPhone arasındaki fark
Menü adları iki sistemde ve uygulama sürümlerine göre biraz farklı olabilir; aradığın başlığı bulamazsan ayarların içindeki arama kutusuna “iki adımlı” ya da “iki faktörlü” yazman yeterli. Apple hesabında iki faktörlü kimlik doğrulama yeni hesaplarda zaten açık gelir; Ayarlar'da adına dokunup Oturum Açma ve Güvenlik bölümünden durumunu kontrol edebilirsin.
Kurulumdan sonra kontrol et
Ayarı açtıktan sonra işin bittiğinden emin olmak için hesabın güvenlik sayfasındaki oturum açılmış cihazlar listesine bak. Tanımadığın bir telefon ya da bilgisayar görürsen o oturumu kapat ve şifreni değiştir. Birkaç ayda bir bu listeye göz atmak, fark edilmeden süren bir erişimi yakalamanın en kolay yoludur. Hesabından tanımadığın bir yerden giriş yapıldığını söyleyen bir posta alırsan bağlantıya tıklama; hesabına kendin girip kontrol et.
Sık sorulanlar
İki adımlı doğrulama hesabımı tamamen güvenli yapar mı?
Riski çok azaltır ama tek başına yetmez. Güçlü ve her hesapta farklı bir şifreyle birlikte kullanıldığında asıl etkisini gösterir.
Her girişte kod girmem mi gerekecek?
Hayır. Çoğu hizmet güvendiğin cihazı hatırlar. Kod genellikle yeni bir cihazda, yeni bir tarayıcıda ya da uzun süre sonra girişte sorulur.
Telefonumu kaybettim, hesabım kilitlendi mi?
Yedek kodların varsa onlarla girersin. Yoksa hesabın kurtarma sürecini başlatman gerekir; bu süreç hizmete göre uzun sürebilir ve kimliğini kanıtlaman istenebilir.
WhatsApp PIN'imi unutursam ne olur?
PIN'i kurarken bir e-posta adresi eklediysen sıfırlama bağlantısı oraya gelir. E-posta eklemediysen bir bekleme süresi dolana kadar hesabı yeni cihazda doğrulayamazsın.
Doğrulama uygulaması telefonum bozulursa silinir mi?
Uygulamanın bulut yedeği kapalıysa evet. Google Authenticator gibi uygulamalarda hesabınla eşitleme seçeneğini açmak ya da yedek kodları saklamak bu riski ortadan kaldırır.
Aşağıdaki adımlar en çok kullanılan hesaplar için yolu tek tek gösteriyor.
