Kira artış oranı nasıl hesaplanır

Adımlar

1. Kira yılının ne zaman yenilendiğini bulSözleşmendeki başlangıç tarihine bak; kira yılı her yıl o tarihte yenilenir. Örneğin sözleşme 15 Ekim'de başladıysa yeni kira yılı her 15 Ekim'de başlar. Sözleşmede artışla ilgili bir madde olup olmadığını ve hangi oranın yazdığını da not et.
2. Kuralın senin kirana uygulandığını kontrol etTürk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesi konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemleri için geçerlidir. Bu maddeye göre taraflar arasındaki artış anlaşması, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Kural, bir yıldan uzun süreli sözleşmelerde de uygulanır.
3. %25 sınırının bittiğini bilKonut kiraları için getirilen %25 sınırı geçici bir düzenlemeydi (6098 sayılı Kanun geçici madde 1 ve 2). Bu sınır 1 Temmuz 2024'e kadar, bu tarih dahil, yenilenen konut kiralarında uygulandı. Bu tarihten sonra yenilenen kiralarda üst sınır yalnız TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır.
4. Hangi ayın oranını kullanacağını belirleYaygın uygulamada yenilemenin olduğu aydan bir önceki aya ait oran esas alınır; Ekim'de yenilenen bir kira için Eylül verisine bakılır. Yenileme günü, o ayın bülteninin açıklandığı günden önceyse hangi ayın esas alınacağı konusunda farklı görüşler olabilir. Böyle bir durumda karşı tarafla açıkça konuş ya da hukuki destek al.
5. Oranı TÜİK bülteninden bulTÜİK'in internet sitesinde Enflasyon ve Fiyat başlığı altında yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi bültenini aç; bülten genellikle her ayın ilk iş günlerinde açıklanır. Bültenin ilk paragrafında aylık, yıllık ve on iki aylık ortalamalara göre değişim oranları ayrı ayrı yazar. Kira için kullanılacak olan "on iki aylık ortalamalara göre" oranıdır; yıllık enflasyon ya da üretici fiyat endeksi (ÜFE) değildir.
6. Sözleşmedeki oranla karşılaştırYasal oran bir üst sınırdır, otomatik zam değildir. Sözleşmede daha düşük bir oran ya da sabit bir artış yazıyorsa o uygulanır. Sözleşmedeki oran yasal sınırdan yüksekse anlaşma ancak yasal sınıra kadar geçerlidir. Taraflar her zaman daha düşük bir artışta da anlaşabilir.
7. Yeni kirayı hesaplaFormül şudur: yeni kira = mevcut kira × (1 + oran ÷ 100). Örnek (oran varsayımsaldır): mevcut kira 20.000 TL ve oran %30 ise artış 20.000 × 0,30 = 6.000 TL olur, yeni kira en çok 26.000 TL olabilir. Kendi hesabında TÜİK'in açıkladığı gerçek oranı kullan ve sonucu kuruşa kadar yuvarla.
8. Beş yıl dolduysa farklı kuralı bilKanunun 344. maddesinin üçüncü fıkrasına göre beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda yeni kira bedelini hâkim belirleyebilir. Hâkim bu durumda TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini göz önünde tutarak hakkaniyete uygun bir bedel belirler. Yani beş yılı dolduran kiralarda bedel TÜFE sınırının üzerinde de belirlenebilir; ama bu, ev sahibinin tek başına karar verebileceği anlamına gelmez.
9. Anlaşamazsan arabulucuya başvurKira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun md. 18/B). Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa kira bedelinin belirlenmesi için dava açılabilir. Kanunun 345. maddesine göre dava yeni dönemden en geç otuz gün önce açılmış ya da bu süre içinde kiracıya artış için yazılı bildirim yapılmışsa, mahkemenin belirlediği bedel yeni dönemin başından itibaren geçerli olur.