Çumra, Konya Ovası’nın içinde konumlanan ve yüzölçümü 2.089 km²’yi bulan bir ilçedir. İlçe merkezi, deniz seviyesinden ortalama 1.015 metre yüksekte yer alır.
Kurtuluş Savaşı döneminde, Konya Ayaklanması’nı tetikleyen Delibaş Mehmet, Çumra’da da bir isyan girişiminde bulunmuş ve burada idam edilmiştir. Cumhuriyetin kuruluş yıllarında ise, Çumra adı ilk olarak bugünkü İçeriçumra Mahallesi’ni akla getirmiştir; o zamanlar burada sadece bir tren istasyonu ve çevresinde birkaç ev bulunuyordu.
Atatürk, Adana’ya giderken yaptığı bir mola sırasında bu istasyondan geçip bölgeyi incelemiş ve “Bu şirin beldeyi geliştirmek gerekir, Çumra ilçe olmaya layıktır” diyerek destek vermiştir. 26 Haziran 1926’da, 30 Mayıs 1926 tarihli 404 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 877 sayılı kanunla Çumra resmi olarak ilçe statüsü kazanmıştır.
İlçenin nüfus yapısı, 1936’da Balkanlardan gelen 300 göçmen ailesiyle birlikte çeşitlenmiş, sonraki yıllarda Hadim, Bozkır ve Ermenek gibi çevre ilçelerden gelen göçlerle daha da artmıştır. Arkeolojik çalışmalar da bölgenin tarihinin çok eskiye, M.Ö. 8000’lere kadar uzandığını göstermiştir; Çatalhöyük ve Sırçalı Höyük gibi pek çok neolitik yerleşim yeri Çumra sınırları içinde yer alır.
Yerel rivayetlere göre, Yavuz Sultan Selim Mısır Seferi sırasında Çumra üzerinden geçerken bölgenin bataklık olduğunu fark etmiş ve askerlerine “paçalarınızı çemreleyin” emrini vermiştir. Zaman içinde “çemre” kelimesi değişerek “Çumra” adını almıştır. İlçenin çevresinde ise Apasaraycık ve Gökhüyük (Tımraş) gibi antik höyükler bulunur; bunlar arasında Sırçalı Hüyük, Seyithan Höyüğü, Karahüyük, Karkın Höyüğü, Dedemoğlu Höyüğü, İçeriçumra Höyüğü, Alibeyhöyüğü, Çatalhöyük, Küçükköy Höyüğü, Abditolu Höyüğü ve Üçhöyük Mahallesi’nde yer alan üç ayrı höyük sayılabilir.
