2026'da teknoloji: Kuantum ısı motorundan ışığı yavaşlatan çipe
Aalto Üniversitesi'nin süperiletken kuantum ısı motoru, MIT'nin geniş görüşlü lidar çipi, ışığı yavaşlatan programlanabilir fotonik çip ve Denning'in Turing eleştirisi.
Kuantum bilgisayarlara yol açabilecek ilk süperiletken ısı motoru
Süperiletken devrelerde çalışan dünyanın ilk döngüsel kuantum ısı motoru, 2026 yazında bilim dünyasının gündemine girdi. Cihazı MIT ya da Harvard değil, Finlandiya'daki Aalto Üniversitesi araştırmacıları geliştirdi. Akademi Profesörü Mikko Möttönen liderliğindeki ekibin, ilk yazarı Tuomas Uusnäkki olan çalışması 13 Temmuz 2026'da Nature Communications dergisinde yayımlandı.
Motor; bir transmon kübit, bir rezonatör ve bir kuantum buzdolabından oluşuyor. Mutlak sıfırın hemen üzerindeki sıcaklıklarda çalışan düzenek, otomobil motorlarındaki termodinamik süreçle aynı olan Otto döngüsünü uyguluyor. Kuantum buzdolabı, kübiti istenildiğinde ısıtacak ya da soğutacak şekilde ayarlanabiliyor; araştırmacılar hassas zamanlanmış kontrol sinyalleriyle motordan ölçülebilir pozitif iş elde etti. Gelecekteki otonom sürümlerin, kuantum bilgisayarları büyütmek için bugün gereken çok sayıda pahalı mikrodalga kablosuna olan ihtiyacı azaltabileceği belirtiliyor.
-
Yemek tarifleri
Malzeme listesi, adım adım yapılış, süre ve porsiyon bilgisiyle. Çorbadan tatlıya kategoriye göre gez ya da aradığını doğrudan ara.
Tariflere bak → -
Nasıl yapılır rehberleri
Telefon ayarlarından resmî işlemlere, hesap güvenliğinden günlük hayattaki küçük sorunlara: numaralı adımlar ve tahmini süreyle anlatılmış rehberler.
Rehberleri gör → -
Program arşivi
Tarayıcılar, güvenlik araçları, ofis ve medya yazılımları. Her kayıtta ne işe yaradığı, sürümü ve indirme bağlantısı.
Programlara göz at → -
Sesli ve görüntülü sohbet
Odalarda grup görüntülü sohbet, birebir sesli arama ve canlı yayın. Tarayıcıdan çalışır — eklenti, uygulama ya da kurulum gerekmez.
Odalara gir →
Otonom araçların görüş alanını genişleten MIT'nin lidar çipi
MIT'de Prof. Jelena Notaros liderliğindeki ekip, hareketli parça gerektirmeyen silikon fotonik lidar çiplerinin önemli bir sorununu çözdü. Yakın yerleştirilen antenler birbirini etkileyerek sinyal karışmasına yol açıyor, aralarındaki mesafe açıldığında ise görüş alanını daraltan istenmeyen yan ışınlar oluşuyordu. Ekip, farklı geometrilere sahip ancak aynı yayılım özelliklerini koruyan üç anten tasarladı. Sonuçta sinyal karışması yaklaşık yüzde 100'den yüzde 1'e düştü ve geniş bir görüş alanında hassas ışın yönlendirme mümkün oldu. Bu gelişme otonom araçlar, havadan haritalama ve inşaat takibi için kompakt lidar sensörlerinin önünü açabilir.
Işığı yavaşlatan programlanabilir fotonik çip
Işık temelli hesaplama sistemleri, yapay zekâ ve veri merkezlerinde enerji tüketimini azaltma potansiyeliyle dikkat çekiyor. Temmuz 2026'da Seul Ulusal Üniversitesi ile Seul Üniversitesi'nden araştırmacılar, ışığın ilerleme hızını talebe göre ayarlayabilen programlanabilir bir fotonik entegre devre tasarımı duyurdu. Simülasyonlara dayanan çalışma, optik gecikmenin gerçek zamanlı olarak yeniden ayarlanabileceğini gösteriyor; bu da ışık sinyallerinin senkronize edilmesi gereken sistemler için umut verici.
Alan Turing'in yapay zekâ varsayımına itiraz
Bilgisayar bilimci Peter J. Denning, 2026'da yayımlanan "Turing's Mistake" adlı kitabında Alan Turing'in 1950'deki iki temel varsayımını sorguladı: insan zekâsının bedenden bağımsız var olup yazılımda ortaya çıkabileceği ve makine zekâsının taklit yoluyla doğrulanabileceği. Denning'e göre sağduyu, çevreyle etkileşim, duygu ve algı, beceri ve kültür gibi örtük bilgi alanları makinelere aktarılamıyor. Bu nedenle dil modelleri, ne kadar gelişirse gelişsin, kelimelerin ardındaki anlama erişmeden yalnızca sembolleri işliyor.
