Yapay Zeka

2026'da teknoloji: Kuantum ısı motorundan ışığı yavaşlatan çipe

Aalto Üniversitesi'nin süperiletken kuantum ısı motoru, MIT'nin geniş görüşlü lidar çipi, ışığı yavaşlatan programlanabilir fotonik çip ve Denning'in Turing eleştirisi.

17 Ağustos 2026Güncellendi: 2 dk okuma204 okunma
2026'da teknoloji: Kuantum ısı motorundan ışığı yavaşlatan çipe

Kuantum bilgisayarlara yol açabilecek ilk süperiletken ısı motoru

Süperiletken devrelerde çalışan dünyanın ilk döngüsel kuantum ısı motoru, 2026 yazında bilim dünyasının gündemine girdi. Cihazı MIT ya da Harvard değil, Finlandiya'daki Aalto Üniversitesi araştırmacıları geliştirdi. Akademi Profesörü Mikko Möttönen liderliğindeki ekibin, ilk yazarı Tuomas Uusnäkki olan çalışması 13 Temmuz 2026'da Nature Communications dergisinde yayımlandı.

Motor; bir transmon kübit, bir rezonatör ve bir kuantum buzdolabından oluşuyor. Mutlak sıfırın hemen üzerindeki sıcaklıklarda çalışan düzenek, otomobil motorlarındaki termodinamik süreçle aynı olan Otto döngüsünü uyguluyor. Kuantum buzdolabı, kübiti istenildiğinde ısıtacak ya da soğutacak şekilde ayarlanabiliyor; araştırmacılar hassas zamanlanmış kontrol sinyalleriyle motordan ölçülebilir pozitif iş elde etti. Gelecekteki otonom sürümlerin, kuantum bilgisayarları büyütmek için bugün gereken çok sayıda pahalı mikrodalga kablosuna olan ihtiyacı azaltabileceği belirtiliyor.

Reklam

Otonom araçların görüş alanını genişleten MIT'nin lidar çipi

MIT'de Prof. Jelena Notaros liderliğindeki ekip, hareketli parça gerektirmeyen silikon fotonik lidar çiplerinin önemli bir sorununu çözdü. Yakın yerleştirilen antenler birbirini etkileyerek sinyal karışmasına yol açıyor, aralarındaki mesafe açıldığında ise görüş alanını daraltan istenmeyen yan ışınlar oluşuyordu. Ekip, farklı geometrilere sahip ancak aynı yayılım özelliklerini koruyan üç anten tasarladı. Sonuçta sinyal karışması yaklaşık yüzde 100'den yüzde 1'e düştü ve geniş bir görüş alanında hassas ışın yönlendirme mümkün oldu. Bu gelişme otonom araçlar, havadan haritalama ve inşaat takibi için kompakt lidar sensörlerinin önünü açabilir.

Işığı yavaşlatan programlanabilir fotonik çip

Işık temelli hesaplama sistemleri, yapay zekâ ve veri merkezlerinde enerji tüketimini azaltma potansiyeliyle dikkat çekiyor. Temmuz 2026'da Seul Ulusal Üniversitesi ile Seul Üniversitesi'nden araştırmacılar, ışığın ilerleme hızını talebe göre ayarlayabilen programlanabilir bir fotonik entegre devre tasarımı duyurdu. Simülasyonlara dayanan çalışma, optik gecikmenin gerçek zamanlı olarak yeniden ayarlanabileceğini gösteriyor; bu da ışık sinyallerinin senkronize edilmesi gereken sistemler için umut verici.

Alan Turing'in yapay zekâ varsayımına itiraz

Bilgisayar bilimci Peter J. Denning, 2026'da yayımlanan "Turing's Mistake" adlı kitabında Alan Turing'in 1950'deki iki temel varsayımını sorguladı: insan zekâsının bedenden bağımsız var olup yazılımda ortaya çıkabileceği ve makine zekâsının taklit yoluyla doğrulanabileceği. Denning'e göre sağduyu, çevreyle etkileşim, duygu ve algı, beceri ve kültür gibi örtük bilgi alanları makinelere aktarılamıyor. Bu nedenle dil modelleri, ne kadar gelişirse gelişsin, kelimelerin ardındaki anlama erişmeden yalnızca sembolleri işliyor.

Akışta konuşuluyor

Sen de katıl
Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Yapay Zeka Masası

Bu içerik, Yudum Yapay Zeka Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,2855,6066,65İstanbul12°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiTürkiye coğrafya testi: memleketi ne kadar tanıyorsun?En uzun nehir, en yüksek dağ, peribacaları... 10 soruda bu toprakları ne kadar tanıdığını ölçüyoruz.
Günün burcuAkrepBugün Akrep burcu olarak içsel gücünün farkına varacağın, sezgilerinin her zamankinden daha keskin…

Günün sorusu

Basketbolda bir takım sahada kaç oyuncuyla oynar?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →