15. yüzyıl

15. yüzyıl, Jülyen takvimine göre 1 Ocak 1401’den 31 Aralık 1500’e kadar süren bir dönemi ifade eder. İlk yıllarda Osmanlı Devleti, 1402 Ankara Muharebesi’ndeki yenilgisiyle Fetret Devri’ne girmiş, ardından 1403 yılında I. Bayezid vefat etmiş ve 1404’te II. Murad doğmuştur. 1405’te Bizans’ın son imparatoru XI. Konstantinos ve Timur gibi önemli şahsiyetler dünyaya gözlerini yummuş, aynı yıl Arnavut kahramanı İskender Bey de doğmuştur. Çandarlı Ali Paşa 1406’da, V. Andronikos 1407’de ve VII. İoannis 1408’de hayatlarını kaybetmiştir.

1410’lu yıllarda I. Mehmed annesi Devlet Hatun’un vefatı (1411) ardından tahtta oturmuş, 1415’te Agincourt Muharebesi Yüz Yıl Savaşı’nın bir parçası olarak gerçekleşmiş, aynı yıl III. Friedrich doğmuş ve 1416’da Osmanlı‑Venedik Antlaşması imzalanmıştır. 1420’lerde Kara Yusuf (1420) ve II. Manuil (1425) gibi önemli figürlerin ölümü yaşanmış, I. Mehmed 1421’de vefat edip yerine II. Murad geçmiştir; 1423’te Akkoyunlu beyinin oğlu Uzun Hasan dünyaya gelmiştir. 1428’de ise Ulubatlı Hasan doğmuş, Konstantinopolis surlarına ilk Türk bayrağını diken asker olarak hatırlanır.

İlerleyen yıllarda 1431’de Jeanne d’Arc mahkemeye çıkarılmış ve diri diri yakılmış, 1432’de ise Fatih Sultan Mehmed doğmuştur. 1444’te Varna Muharebesi ve Edirne‑Segedin Antlaşması gerçekleşmiş, Fatih Sultan Mehmed kısa bir süre (1444‑1446) tahta çıkıp 1446’da II. Murad yeniden hüküm sürmüştür; II. Bayezid 1447’de dünyaya gelmiştir. 1450’lerde matbaanın icadı, Leonardo da Vinci’nin doğumu ve 1453’te Konstantinopolis’in fethi gibi dönüm noktaları yaşanmış; bu zafer Orta Çağ’ın sonunu, Yeni Çağ’ın başlangıcını simgelemiş, aynı yıl Ayasofya camiye dönüştürülmüş ve Bizans imparatoru XI. Konstantinos vefat etmiştir. 1455’te Güller Savaşı başlamış, 1459’da Cem Sultan doğmuştur. 1461’de Trabzon’un fethiyle Trabzon İmparatorluğu yıkılmış, Topkapı Sarayı’nın inşası 1466’da başlamış, 1467’de ise Barbaros Hayreddin Paşa dünyaya gelmiştir. 1470’lerde IV. Edward tahttan indirilmiş, Yavuz Sultan Selim doğmuş, Otlukbeli Muharebesi (1473) ve Alba Vadisi Savaşı (1476) gibi çatışmalar yaşanmıştır; 1478’de Osmanlı’da ilk altın para bastırılmıştır. 1480’lerde Otranto Seferi, Fatih Sultan Mehmed’in ölümü (1481) ve II. Bayezid’ın tahta çıkışı, 1483’te Martin Luther’in doğumu, 1485’te Güller Savaşı’nın sona ermesi, 1488’de Ümit Burnu’nun keşfi ve 1489’da Mimar Sinan’ın doğumu gibi olaylar 15. yüzyılın son dönemini şekillendirmiştir.