Mimar Sinan
16. yüzyıl Osmanlı başmimarı ve inşaat mühendisi
Mimar Sinan, 1488‑1490 yılları arasında doğmuş ve 17 Temmuz 1588’de vefat etmiş bir Osmanlı mimarı, mühendis ve matematikçisiydi. Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde imparatorluğun baş mimarı olarak görev yaptı. Selimiye Camii (Edirne), Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü (Büyükçekmece) ve Sokullu Mehmed Paşa Köprüsü (Višegrad) gibi büyük yapılar başta olmak üzere, 300’den fazla önemli eserle mimarlık tarihine damga vurdu. Ayrıca medrese, külliye ve köprü gibi daha küçük ölçekli projelere de imzasını attı; yetiştirdiği öğrenciler arasında Sultanahmet Camii ve Mostar Köprüsü’nün mimarları da bulunur.
Taş ustası bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Sinan, 1511’de Yavuz Sultan Selim döneminde devşirme yoluyla Yeniçeri Ocağı’na katıldı. Burada aldığı teknik eğitimle askerî mühendislik alanına adım attı; Çaldıran (1514) ve Ridâniye (1517) savaşlarına, Kanuni döneminde ise Belgrad, Rodos ve Mohaç seferlerine katıldı. Kariyeri boyunca Yayabaşı, Zemberekbaşı ve sonunda Başteknisyenlik gibi rütbelerle yükseldi. Yaklaşık elli yaşına geldiğinde ise imparatorluğun baş mimarı olarak atanıp, sonraki elli yılını bu görevde sürdürdü.
Sinan’ın en çok övülen eseri Edirne’deki Selimiye Camii, en bilinen yapısı ise İstanbul’daki Süleymaniye Camii’dir. Baş mimar olarak geniş bir ekip yönetti ve birçok yetenekli yardımcı yetiştirdi; bunların arasında Sultanahmet Camii’nin mimarı Sedefkâr Mehmed Ağa ve Mostar Köprüsü’nün tasarımcısı Mimar Hayreddin de vardır. Osmanlı mimarisinin klasik döneminin en büyük ustası olarak kabul edilen Sinan, Batı’da Michelangelo ile kıyaslanır ve eserleri mimarlık tarihinin en etkili yapıları arasında yer alır.
Sinaneddin Yusuf adıyla Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğduğu rivayet edilen mimarın kökeni konusunda çeşitli görüşler bulunur; Ermeni, Rum ya da Hristiyan Türk olduğu düşünülmektedir. 1511’de devşirme olarak İstanbul’a getirildi ve Yeniçeri Ocağı’na alındı. Kendi sözleriyle, “Acemi oğlanlar arasından sağlam karakterlilere uygulanan kurallara bağlı olarak dülgerliğe seçildim… Her saray kubbesinin tepesinden ve her harabe köşesinden bir şeyler kaparak bilgi, görgümü artırdım.” diyerek, askerî hizmette edindiği tecrübenin mimari başarısına nasıl temel oluşturduğunu anlatır.