📻 Radyo & Sohbet birlikte aktif
🔍
Akdeniz

Akdeniz

Avrupa, Asya ve Afrika arasında yer alan iç deniz

Akdeniz, Avrupa, Asya ve Afrika arasında yer alan kıtalararası bir denizdir. Akdeniz Havzası ile çevrili olan deniz, büyük ölçüde kara ile kuşatılmıştır; doğusunda Batı Asya'daki Levant bölgesi, kuzeyinde Batı Asya'daki Anadolu ve Güney Avrupa, güneyinde ise Kuzey Afrika bulunmaktadır. Batıda, Avrupa'daki İber Yarımadası ile Afrika'daki Fas'ı yalnızca 14 km (9 mi) ayıran Cebelitarık Boğazı aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanır. Ayrıca kuzeydoğuda Türkiye'den geçen İstanbul Boğazı yoluyla Karadeniz'e, güneydoğuda ise Süveyş Kanalı aracılığıyla Kızıldeniz'e bağlantı sağlar.

Akdeniz, Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasında konumlanan, büyük ölçüde kara ile çevrili bir denizdir. Doğusunda Levant bölgesi, kuzeyinde Anadolu ve Güney Avrupa, güneyinde ise Kuzey Afrika yer alır. Batıda, İber Yarımadası ile Fas’ı sadece 14 km (9 mil) ayıran Cebelitarık Boğazı üzerinden Atlas Okyanusu’na bağlanırken, kuzeydoğuda İstanbul Boğazı ile Karadeniz’e, güneydoğuda ise Süveyş Kanalı aracılığıyla Kızıldeniz’e ulaşım sağlar.

Yüzölçümü yaklaşık 2 500 000 km² (970 000 sq mi) olup, dünya okyanus yüzeyinin %0,7’sini oluşturur. Ege, Adriyatik, Tiren ve Marmara denizleri dahil olmak üzere on beş yan denizi barındırır. Jeolojik araştırmalar, denizin yaklaşık 5,9 milyon yıl önce Atlas Okyanusu ile bağlantısının koptuğunu ve 5,3 milyon yıl önce Zankliyen Taşkını ile yeniden suyla dolduğunu gösterir. Tarih boyunca bölge, Mısır, Yunan ve Bereketli Hilal gibi erken ve gelişmiş uygarlıkların beşiği olmuş, Levant’da MÖ 12 000 yılına kadar uzanan kalıcı yerleşimler görülmüştür.

Antik çağda Akdeniz, tüccarlar, gezginler ve göçmenler için hayati bir ticaret yolu işlevi görmüş, farklı halklar arasında kültürel etkileşim, kolonizasyon ve fetihleri kolaylaştırmıştır. Roma İmparatorluğu, deniz üzerinde uzun yıllar hâkimiyet kurarak kıyılarını kontrol eden tek devlet haline gelmiştir.

İsmi Latincedeki Mediterraneus (ortadaki toprak) kelimesinden gelir; İngilizcede “Mediterranean Sea”, Yunancada “Mesogeios”, Arapçada “الـبحر الأبيض المتوسط” (Ortada yer alan beyaz deniz) ve Farsçada “Bahr‑i Sefid” olarak anılmıştır. Osmanlı döneminde “Bahr‑i Mutavassıt”, “Bahr‑i Sefīd” ve “Akdeñiz” gibi isimler kullanılmış, Romalılar ise denizi “Mare Nostrum” (Bizim Deniz) olarak tanımlamışlardır. Bazı kaynaklar, eski Türklerde renklerin yönleri simgelediği (mavi‑doğu, ak‑batı, kırmızı‑güney, kara‑kuzey) gelenekle “Akdeniz” adının ortaya çıktığını öne sürer.

48 goruntulenme