Ali Taygun
Türk oyuncu
Ali Taygun (1 Ocak 1943‑16 Aralık 2009, İstanbul), tiyatro, sinema ve dizi sahnesinde hem oyuncu hem yönetmen olarak yer almış, aynı zamanda insan hakları savunuculuğu ile de tanınan bir sanatçıdır. Robert Koleji’ni bitirdikten sonra aynı okulun İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünü tamamlamış, 1969’da ABD’de Yale Üniversitesi’nden Tiyatro Yönetmenliği alanında “Master of Fine Arts” derecesi alarak mezun olmuştur. Eğitim sürecinin ardından kısa bir dönem Kent Oyuncuları kadrosunda çalışmış, 1974’te Şehir Tiyatroları’na katılarak Ankara Birlik Sahnesi, Ankara Çağdaş Sahne, Ankara Devlet Tiyatrosu ve Ankara Devlet Operası’nda pek çok oyun sahnelemiştir.
1977 yılında kurulan Barış Derneği’nin kuruluş sürecinde yer alan Taygun, 12 Eylül darbesi sonrasında “Barış Davası” nedeniyle gözaltına alınmış ve on yılını çeşitli mahkemeler ve cezaevlerinde geçirmiştir. 1989’da tüm davalardan beraat eden sanatçı, aynı yıl Helsinki Watch tarafından “Dünyanın önde gelen on insan hakları gözlemcisi” arasında gösterilmiş ve Danimarka’daki PL Vakfı ödülünü Uluslararası Af Örgütü ile paylaşmıştır. Mahkumiyetinin kaldırılmasının ardından Şehir Tiyatroları’na geri dönmüş ve 1993’ten itibaren televizyon yapımcılığına da adım atmıştır.
Yönetmenlik kariyerinde Shakespeare başta olmak üzere birçok İngilizce oyunu Türkçeye çeviren ve uyarlayan Taygun, “Masal Bahçesi” adlı bir oyun da kaleme almıştır. 1996’da İstanbul’da gerçekleştirilen Habitat II Konferansı’nın açılışında büyük ilgi toplayan “Lirik Tarih Gösterisi”ni tasarlamış ve sahnelemiştir. Aynı dönemde çeşitli gazeteler ve dergilerde tiyatro, sahne sanatları, estetik, felsefe ve siyaset üzerine makaleler yayınlamış; İstanbul Şehir Tiyatroları’nda yönetmen kadrosunda görev yaparken Yeditepe Üniversitesi’nde de tiyatro dersleri vermiştir.
Kişisel yaşamında tiyatro oyuncusu Meral Taygun ile evlenip Ceren adında bir kız çocuğu sahibi olmuş, daha sonra opera sanatçısı Yekta Kara ile evlenerek Haydar Can adında bir oğul edinmiştir. Oyuncu kimliğini pek çok yapımda sürdüren Taygun, “Battal Gazi Destanı”, “Unutulan Kadın”, “Şeytan”, “Şekerpare”, “Kurtuluş”, “Cumhuriyet”, “Baykuşların Saltanatı”, “Üzgünüm Leyla”, “Kolay Para”, “Perçem”, “Sen Ne Dilersen”, “Yolculuk”, “Esir Kalpler” ve “Dinle Neyden” gibi eserlerde rol almıştır. Ayrıca “Çakalların İzinde” adlı yapımı yapımcı, “Şans Blokları” ve “Artist Palas”ı ise yönetmen olarak ekrana taşımıştır.
16 Aralık 2009’da kalp krizi sonucu yaşamını yitiren Ali Taygun, İstanbul’daki Eyüp Mezarlığı’na defnedilmiştir.