Amman

Ürdün'ün başkenti ve ülkenin en büyük kenti olan Amman, 2024 itibarıyla yaklaşık beş milyon kişiyle hem Levant bölgesinin hem de Arap dünyasının en kalabalık şehirlerinden biri konumunda. Ekonomi, siyaset ve kültür açısından ülkenin kalbini oluşturan bu metropol, Orta Doğu’nun da en büyük altı şehir arasında yer alıyor.

İnsanoğlunun en eski sürekli yerleşim izlerini taşıyan Amman, MÖ 8. binyıla uzanan bir geçmişe sahip. İlk olarak Ammon Krallığı’nın başkenti Rabbath Ammon olarak bilinen şehir, daha sonra Helenistik dönemde Filadelfeia adını alıp Dekapolis’in on üyesinden biri oldu. İslam fetihleriyle birlikte 7. yüzyılda Amman adı tekrar gündeme geldi ve sonraki yüzyıllarda zaman zaman yıkım ve refah dönemleri arasında gidip geldi. 15. yüzyıldan 1878’e kadar Osmanlı hakimiyeti altında büyük ölçüde terk edilen şehir, Çerkes göçmenlerin gelmesiyle yeniden canlanmaya başladı; 1904’te Hicaz Demiryolu’na bağlanması ise şehrin hızlı bir büyüme sürecine girmesine vesile oldu.

1921’de Ürdün’ün başkenti ilan edilen Amman, farklı dönemlerde çeşitli göç dalgalarıyla nüfusunu artırdı. 1948 ve 1967’de Filistinli mülteciler, 1990 ve 2003’te Iraklılar, 2011’den itibaren ise Suriyeliler şehre yerleşti. Başlangıçta yedi tepe üzerine kurulan Amman, günümüzde 19 tepeye yayılmış ve 22 bölgeyi kapsayan bir yapı halini almış; Doğu Amman tarihî dokusuyla kültürel etkinliklere ev sahipliği yaparken, Batı Amman modern yaşam ve iş merkezlerini barındırıyor.

Şehir, 2018’de yaklaşık bir milyon turisti ağırlayarak dünyanın en çok ziyaret edilen 89. şehri ve Arap dünyasının en çok ziyaret edilen 12. şehri olma unvanını taşıdı. Hızlı büyüyen ekonomisiyle Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı tarafından “Beta küresel şehir” olarak sınıflandırılan Amman, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın en iyi şehirlerinden biri olarak da öne çıkıyor. Doha ve Dubai gibi merkezlerle rekabet içinde, çokuluslu şirketlerin bölgesel ofisleri için tercih edilen bir lokasyon hâline geldi; şehir içi ulaşımı ise Hızlı Otobüs Sistemi (BRT) ve geniş otobüs ağıyla destekleniyor.