Güner Sümer
Türk tiyatro ve sinema oyuncusu ve oyun yazarı
Güner Sümer, 19 Mart 1936’da Ankara’da doğmuş ve aynı şehirde 27 Nisan 1977’de hayatını kaybetmiş bir tiyatro ve sinema sanatçısıdır. Hem oyuncu hem de oyun yazarı olarak tanınan Sümer, ünlü yazar Adalet Ağaoğlu’nun kardeşi olarak da bilinir.
Hukuk eğitimini Ankara Üniversitesi’nde sürdürürken 1960’da bu alandan ayrılarak Paris’e gitti ve Charles Dulin’in öğretiminde sahne sanatlarıyla tanıştı. Türkiye’ye döndükten sonra Ankara Üniversitesi Tiyatro Topluluğu ve Sahne Z gibi amatör gruplarda sahne aldı; 1962’de Arena Tiyatrosu’nda profesyonel kariyerine adım attı. 1964’te Paris’te tanıştığı yazar Tezer Özlü ile evlenip Ankara’ya yerleşti; Eskişehir Belediye Tiyatrosu ve Ankara Sanat Tiyatrosu gibi kurumlarda hem oyuncu hem de yönetmen olarak görev yaptı. 1967’de Özlü ile yolları ayrıldıktan sonra İstanbul Sanat Tiyatrosu’nun kurucularından biri oldu ve sinema dünyasına da geçerek çeşitli filmlerde rol aldı. Suna Selen ile evlenerek bir oğlu, Sinan Sümer’i dünyaya getirdi; o da ilerleyen yıllarda oyunculuk mesleğine adım attı. Kanserle mücadele eden Sümer, hastalığının ardından 27 Nisan 1977’de vefat etti; son filmi “Kapıcılar Kralı” ölümünden dört gün önce izleyiciyle buluştu.
Sanatçının sahneye yön verdiği oyunlar arasında 1963’te “Gizli Ordu” (Brendan Behan) ve “Mezarsız Ölüler” (Jean Paul Sartre), 1964’te “Ayak Bacak Fabrikası” (Sermet Çağan) ve “Yosma” (Ruzante), 1965’te kendi eseri “Bozuk Düzen” ve “Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç” (Hüseyin Rahmi Gürpınar), 1966’da “Küçük Burjuvalar” (Maksim Gorki), 1967’de “Durand Bulvarı” (Armand Salacrou) ve 1968’de “Eskici Dükkanı” (Orhan Kemal) gibi yapımları yönetti. Aynı eserlerde oyuncu olarak da sahneye çıkan Sümer, “Godot’u Beklerken”, “Ölü Canlar”, “Cehennem Dansı”, “Arturo Ui’nin Önlenebilir Tırmanışı” ve “72. Koğuş” gibi önemli oyunlarda rol aldı.
Yazarlık yönüyle 1965’te “Bozuk Düzen” ve 1988’de “Yarın Cumartesi” adlı oyunları kaleme aldı. Sinema kariyerinde ise 1974 yapımı “Diyet” filminde yer aldı. Güner Sümer’in hayatı ve sanatı üzerine Gökhan Teker’in yüksek lisans tezine dayanan araştırma, ablası Adalet Ağaoğlu’nun önsözüyle 2021’de “Güner Sümer’in Küçük İnsanı” adıyla yayımlanmıştır.