İbn-i Cübeyr

Ebul’l Hüseyin Muhammed İbni Ahmed İbni Cübeyr el‑Kinani, 1145 yılında Endülüs’ün Valensiya ya da Hatib şehirlerinden birinde dünyaya geldi. Ailesi, İspanya’ya 740 civarında göç eden Arap kabilelerinden birine mensup olup, babası üst düzey bir devlet memuru olarak tanınır. Cübeyr, gençliğinde Muvahhidilerden birinin emrinin sekreteri ve Granada valisinin yanında kâtiplik yapmıştır.

1 Şubat 1183’te hacca gitmek üzere Granada’dan yola çıkan Cübeyr, önce Ceuta ve İskenderiye, ardından Kahire üzerinden Nil’in kuzeyindeki Kus’a kadar ilerlemiştir. Çöl rotasını Ayzab, Kızıl Deniz ve Cidde üzerinden Mekke’ye tamamlamış, burada sekiz ay konaklamıştır. Ardından Medine’ye geçip bir süre orada kalmış, bir kervana katılarak Bağdat, Musul ve kuzey Suriye’yi dolaşmış; Halep üzerinden Şam’a ulaşmış ve iki ay sonra Kudüs Krallığına yönelmiştir. Sur’dan (Tyre) Ceneviz gemisiyle Akka’ya geçerek 1184’te zor şartlar altında Messina’ya varmış; hava koşulları nedeniyle bir süre orada kalmış ve 25 Nisan 1185’te Granada’ya dönüş yapmıştır. Bu yolculukta ona doktor Ebü Cafer Ahmet el‑Kuday eşlik etmiştir.

İbn‑i Cübeyr, 1189‑1191 yılları arasında ikinci bir hac seferi düzenlemiş, ancak bu seyahatin ayrıntıları tarihçiler tarafından yeterince belgelenmemiştir. Üçüncü ve son yolculuğu ise 1217 yılında gerçekleşmiş; bu seferde İskenderiye’ye kadar ilerlemiş, orada vefat etmiştir.

Hayatı boyunca Endülüs’tan Kutsal Topraklara yaptığı yolculukları kaleme alan Cübeyr, “Endülüs’ten Kutsal Topraklara” adlı seyahatnamesiyle tanınır.