Kızıldeniz

Afrika ile Asya arasında yer alan, Hint Okyanusu'na bağlı bir deniz

Kızıldeniz, Afrika ile Asya arasında yer alan, Hint Okyanusu'na bağlı bir denizdir. Kızıldeniz, adını, Yunanca Ερυθρά Θάλασσα ve Latince "Mare Rubrum"un çevirisinden almıştır. Kızıldeniz, yerel halk tarafından şap denilen mercan kayalıklarından dolayı "Şap Denizi" olarak da bilinmektedir. Uzunluğu yaklaşık 2000 km olup, bazı kaynaklarda 1900 km ya da 2350 km diye geçmektedir. Kuzeyde Mısır'daki Süveyş Kanalı ile doğal olmayan yoldan Akdeniz'e bağlanmıştır; güneyde ise Arap Yarımadası ucunda Babü'l Mendep Boğazı ile Hint Okyanusu'na bağlanır. Kızıldeniz kuzeyde Sina Yarımadası ile ikiye ayrılır; kuzeydoğuya doğru Akabe Körfezi, kuzeybatıda ise Süveyş Körfezi vardır.

Afrika ve Asya kıtalarını birbirinden ayıran, Hint Okyanusu'nun bir kolu olan Kızıldeniz, coğrafi konumuyla dikkat çekiyor. Kırmızı Deniz anlamına gelen Yunanca "Erythra thalassa" ve Latince "Mare Rubrum" ifadelerinden türetilmiş isminin kökeni tam olarak bilinmese de, bazı kaynaklar bu rengin kaynağını deniz yüzeyinde görülen ve "şap" denilen mercan oluşumlarına bağlıyor. Bu nedenle yerel halk arasında "Şap Denizi" olarak da anıldığı oluyor. Yaklaşık 2000 kilometre uzunluğa sahip bu deniz, kuzeyde Mısır'daki Süveyş Kanalı aracılığıyla Akdeniz'e, güneyde ise Babü'l Mendep Boğazı ile Hint Okyanusu'na bağlanıyor. Sina Yarımadası, denizi kuzeyde ikiye ayırarak biri Akabe Körfezi, diğeri Süveyş Körfezi olmak üzere ikiye ayrılmasına neden oluyor.

Kızıldeniz'in isminin neden kırmızı olduğuna dair farklı teoriler mevcut. Bir yoruma göre, bu isim, mevsimsel olarak yoğunlaşan ve kırmızımsı bir renk veren Trichodesmium erythraeum adlı alg türlerinden geliyor. Başka bir ihtimal ise, çevresindeki dağların içerdiği mineraller nedeniyle denizin renginin kırmızıya çalan bir ton alması. Deniz, yer altından gelen sıcak magma ve bunun oluşturduğu besin zincirinin başlangıcı olan bitkisel planktonlar sayesinde zengin bir deniz altı yaşamına ev sahipliği yapıyor. Bu durum, denizin hem üreme hem de yaşam için elverişli bir ortama sahip olmasını sağlıyor. Ayrıca, Kızıldeniz'in tuzluluk oranı da oldukça yüksek, binde 44 civarında ölçülüyor.

Tarihte de önemli bir yere sahip olan Kızıldeniz, dini metinlerde de kendine yer buluyor. Tevrat'taki Çıkış Kitabı'nda anlatıldığına göre, Hz. Musa önderliğindeki İsrailoğulları Mısır'dan kaçarken denizi ikiye yarmış ve karşıya geçmişlerdir. Kendilerini takip eden Firavun ve ordusu ise denizin kapanmasıyla boğulmuştur. Bu olay, Kur'an-ı Kerim'de de benzer şekilde aktarılır. Bir başka görüşe göre ise, Tevrat'ta geçen ve "Sazlıklar Denizi" anlamına gelen İbranice "Yam Suf" ifadesinin, zamanla "Kızıldeniz" olarak yanlış yorumlanması veya dönüşmesi de olası bir açıklama olarak sunuluyor.

48 goruntulenme