Metafizik

Metafizik, felsefenin “doğa ötesi” olarak adlandırılan dalıdır; adı ise “fizik bilimlerinin ötesinde” anlamına gelen bir terimden gelmektedir. Bu alanda ele alınan konular varlık, varoluş, evrensellik, özellik, ilişki, neden, uzay, zaman, tanrı ve olay gibi temel kavramları kapsar.

Aristoteles’in bu alana adını verdiği yüzyıldan beri metafiziğin sınırları sürekli değişmiştir. Başlangıçta din, mantık, algı, dil ve bilim felsefesi gibi çeşitli konular metafiziğin içinde yer alırken, zamanla bu alanlar kendi alt dalları olarak ayrılmıştır. Ancak hepsi ortak bir noktada, ontolojik yani varlıkla ilgili sorular etrafında toplanır.

Metafiziğin temel ilkeleri arasında, değişimin zıddı olarak durağanlığı savunan bir görüş ile her şeyin sürekli değiştiğini öne süren diyalektik düşünce yer alır; bu ikili yaklaşım Hegel’in felsefi sisteminde de görülür. Ayrıca varlıkların değiştirilemez olduğu, farklı boyutların var olduğu ve insanların yalnızca kendi boyutları içinde hareket edebildiği gibi varsayımlar da bu alanda öne çıkar.

Terimin kökeni, Aristoteles’in “Fizik” adlı eserlerinden sonra gelen bir dizi kitaba “ta meta ta fizika” (fizik kitaplarından sonra gelen) denmesinden gelir. Bu eserler, ontoloji, teoloji ve evren bilimi gibi üç ana bölüme ayrılmıştır ve metafizik kelimesi de bu kitapların topluca adını ifade eder.