Mısır

Afrika kıtasının kuzeydoğusunda yer alan Mısır, Asya'ya uzanan Sina Yarımadası ile kıtalararası bir köprü konumundadır. Ülkenin sınır komşuları arasında kuzeyde Akdeniz, kuzeydoğusunda İsrail ve Gazze Şeridi, doğusunda Kızıldeniz, güneyinde Sudan ve batısında Libya bulunuyor. Akabe Körfezi ise Mısır'ı Ürdün ve Suudi Arabistan'dan ayırır. Mısır'ın hem en kalabalık şehri hem de başkenti Kahire'dir. Akdeniz kıyısındaki ikinci büyük şehir İskenderiye ise önemli bir sanayi ve turizm merkezi olarak öne çıkar. Yaklaşık 100 milyonluk nüfusuyla Mısır, dünya genelinde en kalabalık 14. ülke, Afrika kıtasında ise 3. sırada yer almaktadır.

Tarihi MÖ 6. ile 4. bin yıllarına kadar uzanan Mısır, medeniyetin doğuşuna tanıklık etmiş topraklardır. Antik Mısır, yazı, tarım, kentleşme, organize din ve merkezi yönetim gibi birçok alanda ilk adımların atıldığı yer olarak bilinir. İslamiyet'in 7. yüzyılda yaygınlaşmasından önce Hristiyanlık için önemli bir merkez olan Mısır, daha sonra Fâtımîler ve Memlûkler gibi devletlere başkentlik yapmıştır. 1517'de Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan ülke, Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın 1867'de özerk bir Hidivlik kurmasına kadar bu hakimiyet altında kalmıştır. Ardından İngiliz işgaline uğrayan Mısır, 1922'de monarşi olarak bağımsızlığını ilan etmiştir. 1952 devrimiyle cumhuriyet rejimine geçilmiş, 1958'de Suriye ile birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyeti kurulmuş ancak bu birlik 1961'de sona ermiştir. Mısır, İsrail ile 1948, 1956, 1967 ve 1973 yıllarında çeşitli çatışmalar yaşamış, 1967'ye dek Gazze Şeridi'ni kontrolünde tutmuştur. 1978'de Camp David Sözleşmesi ile Sina Yarımadası'ndan çekilme karşılığında İsrail'i tanıyan Mısır, 2011'deki Arap Baharı ve Hüsnü Mübarek'in devrilmesinin ardından uzun süreli bir siyasi istikrarsızlık dönemine girmiştir. Bu dönem, Müslüman Kardeşler bağlantılı kısa ömürlü bir hükümetin kurulup 2013'te devrilmesi gibi olaylara sahne olmuştur.

2014 yılından bu yana Abdülfettah es-Sisi tarafından yönetilen Mısır'ın mevcut yarı başkanlık sistemi, bazı çevrelerce otoriter olarak nitelendirilmekte ve ülkenin insan hakları karnesindeki zayıflıklardan sorumlu tutulmaktadır. Mısır'ın resmi dili Arapça, resmi dini ise İslam'dır. Nüfusun büyük bir kısmı, tarıma elverişli arazilerin bulunduğu ve yaklaşık 40.000 kilometrekarelik Nil Nehri çevresinde yoğunlaşmıştır. Ülke topraklarının büyük bir bölümünü kaplayan Sahra Çölü'nde ise yerleşim oldukça seyrektir. Mısır nüfusunun yaklaşık %43'ü kentsel alanlarda yaşamakta olup, bu kesim ağırlıklı olarak Kahire, İskenderiye ve Nil Deltası'ndaki büyük şehirlerin merkezlerinde ikamet etmektedir.

Mısır, bölgesel olarak Kuzey Afrika, Orta Doğu ve İslam dünyasında önemli bir aktör olarak kabul edilirken, küresel ölçekte orta düzeyde bir güçtür. Ülke, Afrika'nın üçüncü büyük ekonomisine sahip, çeşitlendirilmiş bir yapıya sahip gelişmekte olan bir ülkedir. Nominal GSYİH sıralamasında dünya 38.'si, kişi başına düşen nominal GSYİH'da ise 127. sırada yer almaktadır. Mısır, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşlarda da aktif rol oynamaktadır.