Petrol
doğal olarak oluşan yanıcı sıvı
Petrol, yerin derinliklerinden çıkarılan, kendine has kokusu olan, koyu renkli ve sudan daha yoğun kıvamda bir mineral yağıdır. Temel olarak hidrokarbonlardan oluşan bu doğal madde, arıtılmamış haliyle ham petrol olarak bilinir. Adını, Yunancada taş anlamına gelen 'petra' ve yağ anlamına gelen 'oleum' kelimelerinin birleşiminden alır.
Genellikle benzin, gazyağı veya motor yağı gibi yakıtlarıyla tanınsa da, petrol aslında bu ürünlerin ham halidir. Farklı coğrafyalarda çıkarılan ham petrollerin kimyasal yapısı değişiklik gösterir. Örneğin, Amerika'daki petrol genellikle farklı hidrokarbonlar içerirken, Rusya petrolleri daha çok naften sınıfı bileşiklere ve kötü kokulu maddelere sahip olabilir. Romanya petrolleri ise bu iki grubun bir karışımını sunar.
Petrolün yoğunluğu genellikle 0,80 ile 0,96 arasında değişir ve alevlenme noktası 15 ila 120 derece Santigrat arasında olabilir. Isıtma değeri ise kilogram başına yaklaşık 10.500 kilokaloridir. Kimyasal yapısına bakıldığında, ortalama olarak %84 karbon, %12 hidrojen ve %1 oksijen içerir; ayrıca az miktarda kükürt de bulunur. Kükürt oranı, özellikle Teksas ve Kaliforniya gibi bölgelerde çıkarılan petrollerde daha yüksek olabilir.
Petrolün oluşumu, milyonlarca yıl öncesine dayanır. Denizlerde yaşamış veya sularla taşınmış bitki ve hayvan kalıntılarının, yerin altındaki belirli ısı, basınç ve mikroorganizma etkileriyle zamanla değişime uğraması sonucu oluştuğu düşünülmektedir. Bu uzun jeolojik süreç, her petrol sahasının kendine özgü bir kimyasal bileşime sahip olmasına neden olur; hatta aynı sahanın farklı bölgelerindeki petrol bile tam olarak birbirinin aynısı olmayabilir.
Petrolün kullanımı, antik çağlardan beri süregelen bir olgudur. Ancak modern dünyada önemi, içten yanmalı motorların icadı, havacılığın gelişmesi ve plastik, gübre, yapıştırıcı gibi pek çok endüstriyel ürünün üretiminde temel bir hammadde haline gelmesiyle katlanarak artmıştır. Tarihte, Babil'de yapı malzemesi olarak asfaltın kullanıldığına dair kayıtlar bulunur. Çin'de MS 347'de petrolün kuyulardan çıkarıldığı, Myanmar'da ise 1795 yılında gelişmiş bir petrol çıkarma endüstrisinin var olduğu bilinmektedir.