Türkiye'nin ulusal sembolleri

Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün vatandaşlarını ve ülkesini temsil eden semboller, bayrak, ulusal slogan ve milli marş gibi öğelerden oluşur. Bayrak, kırmızı bir zeminin ortasında beyaz bir hilâl ve yıldızdan meydana gelir. Bu tasarım ilk kez 1844’te, Sultan Abdülmecid dönemindeki Tanzimat reformları sırasında kabul edilmiş, Cumhuriyetin ilanından sonra 29 Mayıs 1936’da 2994 sayılı Türk Bayrağı Kanunu ile resmi ulusal bayrak konumuna getirilmiştir. 22 Eylül 1983 tarihinde ise 2893 sayılı kanunla bayrağın ölçüleri ve detayları kesinleştirilerek günümüzdeki hâli oluşmuştur.

Efsaneye göre, kırmızı rengin kan kırmızısı olduğu ve şehitlerin dökülen kanını simgelediği söylenir. Gece yarısı gökyüzüne yansıyan hilâl ve yıldız, bu kanların üzerine yerleşerek bugünkü bayrak görüntüsünü yaratmıştır. Hikâyenin 1389’da gerçekleşen I. Kosova Muharebesi’nde ortaya çıktığı iddia edilir. Sancak ise, devletin ve milletin korunması gerektiği zaman kullanılan, aynı tasarıma sahip ancak özellikle askeri birlikler tarafından taşınan bir bayraktır; Türk Silahlı Kuvvetleri’nde altın renkli yıldızla birlik adı yazılı olan bir versiyonu da bulunur.

Türkiye’nin ulusal sloganı “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” ifadesi, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’ndan bu yana anayasada yer alır ve TBMM’nin kürsüsünün arkasındaki duvarda büyük harflerle sergilenir. Anayasa’nın 6. maddesi bu sözle başlar ve Mustafa Kemal Atatürk’ün “Hakimiyet bilâ kayd‑u şart milletindir” sözünün günümüz Türkçesine uyarlanmış hâlidir. Bu ilke, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel değerini ve egemenliğinin milletin elinde olduğunu vurgular.

Milli marş ise İstiklâl Marşı’dır; şair Mehmet Âkif Ersoy tarafından, Kurtuluş Savaşı sırasında yazılmıştır. Marş, Türk askerinin kahramanlığına, milletin bağımsızlık ve vatan sevgisine, Tanrı’ya ve dine olan bağlılığına dair duyguları dile getirir. 1921’de Maarif Vekaleti’nin düzenlediği güfte yarışması kapsamında seçilen bu eser, 724 başvuru arasından öne çıkarak milli marş olarak kabul edilmiştir.