Uşak

Uşak, Ege Bölgesi’nin gölgesinde, deniz seviyesinden 920 metre yükseklikte konumlanan bir şehir. İl merkezi olarak işlev görüyor ve yüzölçümü 1.655 km²’ye yayılıyor. Antik çağda Temenothyrea olarak bilinen Uşak, MÖ 4000’den beri yerleşime açılmış bir bölge; bronz çağında daha yoğun bir nüfus göze çarpıyor. Hititler, Frigler ve İyonlar dönemlerinde bölge farklı kültürlerin etkisi altında kalmış, MÖ 7. yüzyılda Lidya İmparatorluğu’nun hakimiyetiyle birlikte bölge tamamen Lidya’ya girmiş. Pers yönetimi, MÖ 546’da sona erip Makedonya’nın Büyük İskender’iyle birlikte MÖ 334’e kadar sürmüş. İskender’in ölümünden sonra Antigonos’a geçip, MÖ 189’da Roma’ya katılmış. Doğu Roma döneminde Bizans egemenliği 12. yüzyıla kadar devam etmiş. Selçuklu ve Bizans arasında 1071’den sonra el değiştiren bölge, 1176’da Miryakefalon Savaşı ile Selçuklulara kavuşmuş. Germiyanoğulları döneminde 1391’de Yıldırım Bayezid’in müdahalesiyle Osmanlılara katılmış; 1429’da da son Germiyanoğlu yöneticisinin vasiyetiyle kalıcı olarak Osmanlı hâkimiyetine girmiş. Osmanlı döneminde Anadolu Eyaleti’nin Kütahya Sancağına bağlı bir kaza olarak yer almış. 1920’de Yunan işgaline uğrayan Uşak, 1922’de kurtulmuş ve 1924’te Kütahya Vilayetinin bir kazası olarak kalmış. 1953’te vilayet statüsüne kavuşan Uşak, bugün il merkezidir.

Osmanlı döneminde şehrin kuzeydoğusunda Aybey Mahallesi en eski yerleşim alanı olarak tanımlanır. Şehir, kuzeydoğusundaki bu mahallenin güneyine doğru gelişmiştir. Kâtip Çelebi’nin “Cihannüma” eserinde Uşak’ın Dokuzsele çayı kenarında kaleli bir kasaba olarak betimlenmiş, Evliya Çelebi ise seyahatnamesinde şehrin halkının kale surlarını yeniden inşa ettiğini, bağ ve bahçelerinin güzelliğiyle “Aşıklar Şehri” olarak anıldığını, ticaretin zenginliğini ve 2 hamam, 370 dükkân, 7 han, 1 lonca hanı, 4 cami, 10 mescit ile 7 kahvehane bulunduğunu belirtmiştir. 1520’de 10 mahalle bulunan Uşak, 1570 tahririnde ise önemli ölçüde büyümüştür.