Üniversite, en yüksek seviyede eğitim, araştırma ve yeni bilgi üretiminin gerçekleştiği yükseköğretim kurumudur. Çoğu zaman doğa bilimleri, sosyal bilimler gibi çeşitli disiplinlere ayrılmış fakülteler, yüksekokullar ve lisansüstü programlar içerir. Akademik personel, yürüttükleri özgün çalışmalar sayesinde doçentlik, profesörlük gibi unvanlarla tanınır ve bu birimler farklı akademik dereceleri öğrencilere sunar.
Yönetim yapısı rektör ve rektör yardımcılarıyla en üst seviyede yönlendirilir; fakülteler ise dekanların sorumluluğundadır. Her fakülte içinde, belirli bir bilim dalına odaklanan bölümler (kafedralar) bulunur. Eğitim yılı genellikle iki sömestrden oluşur ve lisans programları dört yıl, yüksek lisans programları iki yıl sürer; bazı bölümlerde beş ya da altı yıl da gerekebilir.
Öğrenciler, mezuniyetlerinde diploma alır ve derecelerini tamamlamak için tez savunması yaparlar. Günümüzde üniversiteler lisans, önlisans, yüksek lisans, doktorantlık gibi çeşitli dereceleri verir.
Kelimenin kökeni, Latince “universitas”dan gelir ve “bir topluluk, bir bütün” anlamını taşır. Orta Çağ’da, prensler ve kilise tarafından tüzüklerle korunan, öğrenci ve öğretmen dernekleri şeklinde ortaya çıkan bu topluluklar, zamanla modern üniversitenin temelini oluşturmuştur. Osmanlı’da bu kurum “dârülfünun” adıyla anılmış, bazı dil reformcuları ise kelimeyi “evrenkent” gibi hatalı bir şekilde yorumlamışlardır.
Üniversite çalışanları arasında öğretim üyeleri, araştırma görevlileri, doçentler, profesörler, öğretim asistanları, okutmanlar, planlamacılar ve çeşitli uzmanlar yer alır. Bu kadro, hem eğitim hem de araştırma faaliyetlerinin yürütülmesinde kritik bir rol oynar.
