Arkeoloji konulu haberler

Fas’ın kuzey‑batısında Oued Beht bölgesinde keşfedilen 4.000‑3.500 yıllık savunma duvarı, bölgenin antik toplumlarının beklenenden çok daha karmaşık ve örgütlü olduğunu gösteriyor.

Irak Kürdistanı'nda bulunan 75.000 yıllık Neandertal'e ait omuz kemiğindeki dairesel delik, tarihin en eski ölümcül şiddet vakalarından birine işaret ediyor.

Kuzey İsrail'de bulunan, yaklaşık 700.000 yıl öncesine ait inanılmaz derecede iyi korunmuş bir fil dişi, devasa fillerin ve erken insanların bir arada yaşadığı şaşırtıcı derecede zengin bir tarih öncesi manzarayı gözler önüne serdi.

'Ubeidiya' arkeolojik sitesi, yeni tarihleme çalışmalarıyla en az 1,9 milyon yıl öncesine dayandığı kanıtlanarak, Afrika dışındaki en eski insan yerleşimlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Türkiye'nin güney kıyılarında keşfedilen ve yaklaşık 4.500 yıl öncesine, Mısır piramitlerinin yapıldığı döneme ait olduğu düşünülen gemi enkazı, Akdeniz'deki antik ticaret ağları hakkındaki anlayışımızı kökten değiştirebilir.

Antalya’nın Kekova Adası açıklarında keşfedilen 4700 yıllık ticaret gemisi enkazı, 30’dan fazla seramik kap ve üç taş çapa ile Erken Tunç Çağı deniz ticaretine yeni kanıtlar sunuyor.

2026 yılı itibarıyla yapılan yeni araştırmalar, Neandertallerin binlerce yıl önce antibiyotiklerin keşfinden çok önce, huş ağacı kabuğundan elde edilen yapışkan bir maddeyi yara tedavisi için kullandığını ortaya koyuyor.

La Trobe Üniversitesi araştırmacıları, Drimolen Mağarası’ndan elde edilen 2 milyon yıllık bir Homo erectus kafatası parçasını tanımlayarak, bu türün güney Afrika’da beklenenden 200 bin yıl daha erken ortaya çıktığını kanıtladı.

Purdue Üniversitesi'nden Dr. Roselyn Campbell liderliğindeki ekip, Abidos'taki Birinci Hanedanlık mezarlarından elde edilen 46 kafatasını modern adli yöntemlerle inceledi ve örneklerin en az %39'unda ağır travma buldu; bu da firavunların hizmetkarlarının kasıtlı olarak öldürülmüş olabileceğine…

Alman arkeologlar ve inşaat mühendisleri, Etiyopya'nın Yeha kentindeki 2.800 yıllık Grat Be'al Gibri Sarayı'nın ahşap destekli taş duvar sisteminin teorik olarak 16‑19 katlı bir yapıyı taşıyabileceğini gösterdi.

Florida'daki Tampa Körfezi'nde bulunan Mississippian tarzı çömlekler, göçmen zanaatkarların binlerce yıl önce Mississippi Vadisi'nden gelerek yerel topluluklarla kaynaştığını gösteriyor.

2026 kazı sezonunda Hierapolis Antik Kenti’ndeki Severuslar Nymphaeumu yakınlarında traverten tabakasının altında yeni mermer yapı kalıntıları keşfedildi; çalışmalar, uluslararası arkeologların katılımıyla sürüyor.

Stockholm Üniversitesi araştırmacıları, Orta Çağ İsveç’te aynı mezarda gömülü yetişkin ve çocukların çoğunun yakın akraba olmadığını, mezar seçimlerinin sosyal ve dini faktörlerle şekillendiğini ortaya koydu.

Şanlıurfa'daki Göbeklitepe'de yapılan kazılarda, alanın yalnızca ritüel merkezi olmadığına dair güçlü kanıtlar sunan, bozulmamış iki insan mezarı keşfedildi. Bu bulgular, Neolitik dönemin bu önemli merkezinde kalıcı bir yerleşim düzeninin varlığına işaret ediyor.

Berkeley SETI araştırmacısı Douglas Seiler, kurşun içeren antik mürekkebin X‑ray taramalarında kağıtla kıyaslandığında 25 kat daha fazla ışın absorbe ettiğini göstererek, Herculaneum’daki yanmış parşömenlerin dijital olarak açılmasını mümkün kıldı.

Avustralya'nın GunaiKurnai topluluğuna ait Cloggs Mağarası'nda yapılan son araştırma, insanların 25.000 yıl boyunca bütün otları içeri taşıyarak ince tabakalarda yakıp, bu yanmış kalıntıların fosil silikat yapıları (fitolit) aracılığıyla nesiller boyu korunmuş olduğunu ortaya koydu.

Gölbaşı’nın Oyaca sınırlarında yürütülen kazılarda, 66 milyon yıl öncesine tarihlenen bir Gastropoda fosili ortaya çıkarıldı; bu bulgu, antik Hatti‑Hitit kenti Külhöyük sakinlerinin bölgenin jeolojik tarihine olan ilgisini yeni bir perspektife taşıyor.

Çin'in Yunnan eyaletindeki Bianfu Mağarası'nda keşfedilen Denisova ön kol kemiği, bu eski insan türünün sadece Sibirya ve Kuzey Çin'de değil, daha güneyde de yaşamış olabileceğini gösteriyor.

Yeni jeolojik analizler, İngiltere'nin Kuzey Yorkshire bölgesindeki 4 bin yıllık 'Şeytanın Okları' anıtının 25 tonluk dev taşlarının, yakın Plumpton Rocks yerine 18 km uzaktaki Brimham Rocks'tan getirildiğini ortaya koydu.

Luxor yakınlarındaki Theban mezarlığında, sel riskine karşı yürütülen temizlik çalışmaları sırasında 3.000 yıllık, Ramessid dönemine ait bir mezar ortaya çıkarıldı; duvar resimleri, memur Paser ve ailesinin yaşamını gözler önüne seriyor.

Sırbistan'ın Vrelo-Šarkamen bölgesindeki Roma saray kompleksinde, M.S. 4. yüzyıla tarihlenen dairesel planlı, yerden ısıtmalı ve üç havuzlu bir hamam ortaya çıkarıldı.

Uzbekistan'daki Obi‑Rakhmat mağarasından çıkarılan 80.000 yıllık mikrolit ok ucu benzeri projeksiyon noktaları, modern insanın Avrupa’ya yerleşmesinden çok önce gelişmiş bir atış teknolojisinin Orta Asya’da var olduğunu gösteriyor.

Rongorongo tabletleri, Paskalya Adası’nın tarih öncesi kültürüne ışık tutan benzersiz bir yazı sistemi olarak hâlâ çözülemeyen bir sır olarak kalıyor; yeni radyokarbon çalışması ise bu sistemin Avrupalıların adaya gelmesinden çok önce var olabileceğini gösteriyor.

Kuzey Kenya’da bulunan 1,4 milyon yıl öncesine ait ayak izleri, sekiz yetişkin Paranthropus boisei bireyinin aynı anda bir arada hareket ettiğini ve bazı bireylerin 1,8 metreye kadar boy ve 75 kilogram ağırlığa ulaşarak insan benzeri vücut ölçülerine sahip olduğunu gösteriyor.

Norveç'te 1943'te bulunan tek Viking miğferi, dönemin savaş ekipmanları hakkındaki yaygın imajı sorgularken, uzmanlar hem malzeme kaybını hem de miğfer kullanımının sınırlı yaygınlığını öne sürüyor.

Güney Afrika'da 60.000 yıldan daha uzun bir süre önce yaşayan Homo sapiens bireylerinin, devekuşu yumurtası kabuklarına işledikleri karmaşık geometrik desenler, o döneme ait insan zihninin beklenenden çok daha organize ve soyut düşünme yeteneğine sahip olduğunu gösteriyor.

İsrail’de keşfedilen 100 bin yıllık fosildeki iz, bilim dünyasını ayağa kaldırdı. Peki bu gerçekten en eski bıçaklı saldırı mı?

Çin’de keşfedilen Urokodia aequalis fosili, örümceklerin evriminde yeni bir sayfa açıyor. 518 milyon yıllık bu canavar, keliserlilerin tarih sahnesine çıkışını aydınlatıyor.

Yale Üniversitesi araştırmacıları, Rönesans İtalya'sında Medici kardeşlerin iskelet kalıntılarında Plasmodium falciparum ve P. malariae izleri buldu. Çalışma, 1562 ve 1587 yıllarında yaşanan ölüm olaylarının sıtma nedeniyle gerçekleştiğini kanıtlıyor.

Kuzey İrlanda'da Armagh yakınlarındaki Haughey's Fort, MÖ 1200 civarında kurulmuş, 200'den fazla ahşap konut ve 30 metre çapında büyük dairesel binalar bulunan, 109 hektarlık bir dış sur alanına sahip, ilk kasabalardan biri olarak tanımlandı.

Peru'nun güney kıyısındaki bir İnka deposunda bulunan 500 yıllık dondurulmuş patatesler, antik And dağları‑Pasifik lojistik ağının ve çuño adlı koruma yönteminin kanıtı olarak gün yüzüne çıktı.

Sardis, batı Türkiye’de yedi on yıl süren kazıların ardından UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne katıldı. Harvard‑Cornell ortaklığıyla yürütülen uzun soluklu proje, antik kent tarihini yeniden şekillendiriyor.

Güney Afrika'daki Wonderwerk Mağarası'nda 1,79 milyon yıl öncesine tarihlenen yanık kemikler, erken insan atalarının ateşi mağaraya taşıyarak kontrollü bir şekilde kullandığını gösteriyor.

Tyrannosaurus rex’in tam boyutuna ulaşmak için yaklaşık 40 yıl gerektirdiği yeni bir çalışma ortaya kondu; bu bulgu, önceki tahminleri 15 yıl uzatıyor ve dinozorların büyüme dinamiklerine dair yeni bakış açıları sunuyor.

Arkeologlar, İngiltere’de yapılan yeni kazılarda Stonehenge’e 500 yıl öncesi bir astronomi merdiveni keşfetti. Ahşap yapı, güneş ritüellerine odaklanırken, taş anıtın mühendislik kökenlerine ışık tutuyor.