AB, 15 Yaş Altı Çocukların Çevrim İçi Oyun ve Yapay Zeka Erişimini Sınırlamayı Planlıyor

Avrupa Birliği, dijital dünyada çocukların güvenliğini artırmak amacıyla kapsamlı bir düzenleme hazırlıyor. "EU Kids Act" olarak adlandırılan taslak, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya, video paylaşım platformları, yapay zeka sohbet botları ve çevrim içi oyunlara doğrudan erişimini sınırlandırmayı öngörüyor. Taslağın perşembe günü resmi olarak sunulması beklenirken, metnin nihai hâli hâlâ değişiklik gösterebilir. Yasa, AB üyesi ülkeler ve Avrupa Parlamentosu’nun onayını almasıyla yürürlüğe girecek.

Yeni düzenleme, yaş gruplarına göre farklı erişim koşulları getiriyor. 15 yaş ve üzerindeki gençlerin kendi hesaplarını açabilmesi planlanırken, 13‑14 yaş arasındaki çocukların hesapları ebeveynleri tarafından oluşturulacak. Bu ebeveyn kontrolündeki hesaplarda iletişim kurabilecek kişi sayısı sınırlandırılacak ve sıkı zaman kısıtlamaları uygulanacak. 3‑12 yaş arasındaki çocuklar ise yalnızca ebeveyn kontrolündeki hesaplar üzerinden, sadece çocuklara uygun hizmetlere erişebilecek. 3 yaşından küçük çocukların ise dijital platformlara erişimi tamamen engellenecek.

AB’nin önerdiği kurallar, platformların yaş doğrulama mekanizmalarını zorunlu kılıyor. Sosyal medya ve video paylaşım sitelerinde hesap açılırken, çevrim içi oyun indirilmeden önce de yaş kontrolü yapılması gerekecek. Ayrıca, platformların çocukları uzun saatler boyunca ekranda tutmaya yönelik tasarımları – sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler gibi – sınırlandırılacak. Bu tür özelliklerin, çocukların bağımlılık riskini artırdığı uzun süredir tartışma konusu olmuştu; AB’nin yeni taslağı, bu riskleri azaltmayı hedefliyor.

Kurallara uymayan şirketler için ciddi mali yaptırımlar öngörülüyor. Taslak, ihlallerde şirketlerin yıllık gelirlerinin yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabileceğini belirtiyor. Meta’nın 2025 yılında 200,97 milyar dolar gelir açıklaması göz önüne alındığında, teorik olarak yaklaşık 12,1 milyar dolarlık bir ceza söz konusu olabiliyor. Bu yaptırımlar, sadece sosyal medya devlerini değil, aynı zamanda uygulama mağazalarını ve yapay zeka destekli arkadaşlık uygulamalarını da kapsıyor.

AB’nin bu girişimi, dijital platformların çocuk güvenliği konusundaki sorumluluklarını yeniden tanımlamayı amaçlıyor. Yasa, ebeveynlerin denetimini güçlendirirken, genç kullanıcıların dijital ortamda maruz kalabilecekleri zararlı içerik ve bağımlılık yaratıcı tasarımlara karşı koruma sağlamayı hedefliyor. Taslak hâlâ müzakere aşamasında olsa da, Avrupa’nın dijital çocuk koruma politikalarında bir dönüm noktası olacağı kesin.