Avrupa Şampiyonası'nda Rusya'nın yıldız cimnastikçisi Listunova vize engeliyle yarışamadı

Avrupa Artistik Cimnastik Şampiyonası'nın başlamasına saatler kala, uluslararası arenanın en parlak yıldızlarından biri olan Viktoria Listunova, Hırvatistan'a giriş vizesi alamadığı için turnuvaya katılamayacağını öğrendi. 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda altın madalya kazanan ve 2021 Avrupa Şampiyonası genel tasnifinde zirvede yer alan Listunova, bu yıl Zagreb'de düzenlenecek kıta şampiyonasına hazırlanırken, seyahat belgelerinin reddedilmesiyle hayal kırıklığına uğradı. Rusya Cimnastik Federasyonu'nun açıklamasına göre, 65 kişilik Rus takımının 9 üyesi ve teknik personeline başlangıçta vize verilmezken, Listunova dışındaki diğer katılımcılara sonradan izin çıktı. Yetkililer, gerekçeyi 'planlanan kalışın amacı ve koşullarının yeterince gerekçelendirilmemesi' olarak belirtti.

Listunova'nın takım arkadaşları Anna Kalmykova ve dünya genel şampiyonu Angelina Melnikova da Hırvatistan vizesi alamayanlar arasında yer aldı. Melnikova, kararı Instagram'da paylaşırken, 'Spor ancak en iyiler en iyilere karşı yarıştığında harika olur. Ve güçlü rakiplerin katılmasına izin verilmediğinde en değerli şey olan adil rekabet ortadan kalkar' ifadelerini kullandı. Melnikova'nın bu paylaşımı, uluslararası spor camiasında giderek yaygınlaşan siyasi müdahalelerin ve vize kısıtlamalarının yol açtığı adaletsizliklere dikkat çekti.

21 yaşındaki Listunova, Mart 2022'de Kırım'ın ilhakının 8. yıldönümünü anmak ve Rusya'nın Ukrayna'yı istilasını desteklemek amacıyla Moskova'da düzenlenen siyasi bir mitinge katılmış ve orada savaş yanlısı semboller taşırken görüntülenmişti. Bu durum, Rusya'nın uluslararası spor etkinliklerine katılımına yönelik kısıtlamaların giderek sıkılaşmasına yol açtı. 2022 yılından bu yana Rus ve Belaruslu sporcular, uluslararası müsabakalara katılamıyorlardı; ancak Dünya Cimnastik Federasyonu'nun (FIG) mayıs ayında aldığı karar doğrultusunda, bu yılki Avrupa Şampiyonası'nda 'tarafsız sporcu' statüsüyle yarışma hakkı elde ettiler. Buna rağmen, Hırvatistan hükümeti, 28 Temmuz'da onaylanan geçiş yaklaşımı kapsamında, Rus ve Belaruslu sporcuların ulusal bayrak, marş ve sembollerini kullanmalarını yasakladı.

Rusya Cimnastik Federasyonu, Listunova'nın yarışamamasını 'önde gelen Rus sporcuların eleme turnuvasında yarışma fırsatından fiilen mahrum bırakılması' olarak nitelendirdi ve kararı 'tehlikeli bir emsal' olarak değerlendirdi. Federasyon yetkilileri, 'Bu durum, tüm ulusal federasyonlara bağlı sporcuların eleme müsabakalarına eşit şartlarda katılabilmesi konusunu da tartışmalı hale getiriyor' açıklamasını yaptı. Avrupa Şampiyonası, yılın ilerleyen aylarında yapılacak Dünya Şampiyonası için önemli bir kıtasal eleme niteliğinde olup, 2028 Los Angeles Olimpiyatları için ilk ülke kotalarının dağıtılacağı bir platform olarak öne çıkıyor.

Dünya Cimnastik Federasyonu'nun Mayıs 2026'da aldığı karar, uluslararası spor etkinliklerine katılım konusunda yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyordu. Ancak Hırvatistan hükümetinin aldığı vize kısıtlamaları ve ulusal sembollerin kullanılmasına yönelik yasaklar, bu sürecin ne kadar karmaşık ve siyasi etkilerle dolu olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Listunova'nın yaşadığı durum, sadece bireysel bir sporcunun değil, aynı zamanda bir ülkenin sporcularının uluslararası arenada temsil edilme hakkının ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koydu. Avrupa Şampiyonası'nın başlamasıyla birlikte, Zagreb'deki yarışmalarda yer alacak olan diğer Rus ve Belaruslu sporcular, bayrak ve marşsız bir şekilde 'tarafsız' olarak yarışacaklar. Bu durum, sporun evrensel değerlerinin ne ölçüde siyasi baskılar altında şekillendiğinin de bir göstergesi haline geldi.