Çin, İlk Mürettebatlı Ay Görevine Giden Yolda İnsansız Prova Uçuşunu Gerçekleştirecek

Çin, uzay programının en iddialı adımını atmaya hazırlanıyor: 2030 yılına kadar hedeflenen ilk mürettebatlı Ay inişi öncesinde, Ay modülünü tamamen insansız bir görevde deneyecek. Bu prova, Ay yörüngesine giriş, yüzeye iniş, yüzeyden kalkış ve yeniden uzay aracına kenetlenme gibi kritik tüm aşamaları kapsayacak ve mürettebatlı görevin güvenliğini temin etmeyi amaçlayacak.

Çin insanlı uzay programı yetkilileri, CCTV News’e verdikleri açıklamada, testin Ay yüzeyine inip tekrar havalanacak bir modül üzerinden gerçekleştirileceğini belirtti. Prova görevinde, Long March 10 (Çanczheng‑10) roketleri iki kez kullanılacak. İlk roket, Ay iniş modülünü yörüngeye taşıyacak; ikinci roket ise Mengzhou adlı mürettebat gemisini taşıyacak. Ay yörüngesine ulaştıktan sonra iki araç buluşup kenetlenecek, ardından iniş modülü Ay yüzeyine inip, yüzeyden kalkarak Mengzhou ile yeniden birleşecek.

Bu deneme, Çin’in uzun vadeli Ay programının temel taşlarından biri olarak görülüyor. Mengzhou, Dünya‑Ay yörüngesi arasında üç astronotu taşıyabilecek şekilde tasarlanmışken, iniş modülü yalnızca iki kişiyi yüzeye indirme ve geri getirme kapasitesine sahip. Dolayısıyla, insansız prova, mürettebatlı görevde yüzey yolculuğunu üstlenecek modülün performansını önceden doğrulama fırsatı sunacak.

Programın aşamalı yaklaşımı, önce Long March 10’un alçak Dünya yörüngesi sürümüyle test edilmesini, ardından roket ve uzay aracının Ay sürümüne geçilmesini içeriyor. Programın başmühendis yardımcısı Wang Xiang, “Alçak Dünya yörüngesinde denenecek teknolojiler, önce uzay istasyonu programında test edilecek; insan taşıma işlemleri ise mümkünse önce insansız modda denenecek” şeklinde iki ilkeyi vurguladı. Bu çerçevede, Ay modülünün insansız uçuşu, tüm kritik sistemlerin – iniş, kalkış, kenetlenme ve veri toplama – sorunsuz çalıştığını kanıtlamak için kritik bir adım olarak konumlandırıldı.

İnsansız görev sırasında modül, Ay’da doğrudan bilimsel ve teknolojik veri toplama görevini de üstlenecek. Çin Pilotlu Uzay Uçuşları Ofisi, 22 Ekim’de yayımladığı bir çağrıyla, bu insansız görevde kullanılabilecek deney ve araştırma önerileri için başvurular topladığını duyurdu. Aynı zamanda, mürettebatlı programda kısa süreli yüzey kalışı, hareket, örnek toplama ve bilimsel araştırma planları da açıklandı; astronotların Dünya’ya dönüş tarihi ise 2030 olarak belirlendi.

Bu kapsamlı prova, Çin’in Ay’a insan göndermeden önce tüm teknik riskleri minimize etme stratejisinin bir parçası. Başarılı bir insansız test, mürettebatlı görevin zaman çizelgesine güven vermenin yanı sıra, uluslararası uzay yarışında Çin’in konumunu da güçlendirecek. Prova görevinin sonuçları, önümüzdeki yıllarda yapılacak insanlı Ay inişinin temelini oluşturacak ve Çin’in uzayda sürdürülebilir bir varlık hedefini pekiştirecek.