Mobilde Radyo Dinlemenin Yükselişi: Araştırmalar Türkiye'de ve Dünyada Ne Diyor?
Türkiye'de radyo en çok cep telefonundan dinleniyor; ABD'de ve Birleşik Krallık'ta da internetten dinleme rekor düzeyde. RTÜK, Edison Research ve RAJAR verileriyle mobil radyonun yükselişi ve ölçümün sınırları.
RTÜK'ün 2009'da yayımladığı radyo araştırmasında Türkiye'de radyo dinleyenlerin yüzde 64'ü hâlâ klasik radyo cihazı kullanıyordu; cep telefonundan dinleyenlerin oranı yüzde 18,4'tü. On yıl sonra, 2019 araştırmasında cep telefonu yüzde 47,8 ile radyo dinlemede en çok kullanılan cihaz olmuştu. Şubat 2021'de açıklanan sonuçlarda ise radyo yayınlarının yüzde 54'ünün cep telefonundan takip edildiği görüldü.
"Rekor" kelimesi bu alanda sık kullanılıyor, ama neyin rekoru olduğu önemli. Farklı ülkelerin araştırmaları farklı sorular soruyor: kimisi cihazı, kimisi dinleme saatini, kimisi son bir ayda dinleyip dinlememeyi ölçüyor. Yine de bütün veriler aynı yöne işaret ediyor: radyo ve radyo benzeri ses yayınları giderek daha çok internet ve cep telefonu üzerinden dinleniyor.
-
Yemek tarifleri
Malzeme listesi, adım adım yapılış, süre ve porsiyon bilgisiyle. Çorbadan tatlıya kategoriye göre gez ya da aradığını doğrudan ara.
Tariflere bak → -
Nasıl yapılır rehberleri
Telefon ayarlarından resmî işlemlere, hesap güvenliğinden günlük hayattaki küçük sorunlara: numaralı adımlar ve tahmini süreyle anlatılmış rehberler.
Rehberleri gör → -
Program arşivi
Tarayıcılar, güvenlik araçları, ofis ve medya yazılımları. Her kayıtta ne işe yaradığı, sürümü ve indirme bağlantısı.
Programlara göz at → -
Sesli ve görüntülü sohbet
Odalarda grup görüntülü sohbet, birebir sesli arama ve canlı yayın. Tarayıcıdan çalışır — eklenti, uygulama ya da kurulum gerekmez.
Odalara gir →
Türkiye: cihazdan cebe
| Araştırma | Bulgu |
|---|---|
| RTÜK, 2009 | Klasik radyo cihazıyla dinleme 2007'de yüzde 88, 2009'da yüzde 64; cep telefonu yüzde 18,4, internet yüzde 15, uydu yüzde 14,5, MP3 çalar yüzde 12,9 |
| RTÜK, 2019 (4.512 kişi, 26 il) | Cep telefonu yüzde 47,8 ile ilk sırada; günlük ortalama dinleme 1 saat 43 dakika; en yoğun dinleme hafta içi 09.00-12.00 |
| RTÜK, Şubat 2021 açıklaması | Cep telefonu yüzde 54, televizyon yüzde 43,2, klasik radyo yüzde 28,9, araç radyosu yüzde 23,5, bilgisayar/tablet yüzde 13,2; katılımcıların yüzde 60,8'inin evinde ya da iş yerinde radyo cihazı yok |
| RTÜK Medyametre 2025 (20.202 kişi) | Radyo yayınları ve dijital ortamlardan müzik dinlemeye ayrılan günlük süre 2023'te 1 saat 21 dakika, 2024'te 1 saat 40 dakika, 2025'te 1 saat 43 dakika |
RTÜK 2019 araştırmasında kadınların radyoyu daha çok cep telefonu ve televizyondan, erkeklerin ise araç radyosu ve klasik cihazdan dinlediği de belirlenmiş. Yani "mobil radyo" tek tip bir dinleyici değil; kimi için arabadaki radyonun yerini tutmuyor, kimi için evdeki radyonun yerini çoktan almış.
ABD: yaşlılar da internete geçti
Edison Research'ün 1998'den beri her yıl yaptığı Infinite Dial araştırmasının Mart 2026'da yayımlanan sonuçlarına göre, ABD'de 12 yaş ve üstü nüfusun yüzde 81'i (tahminen 233 milyon kişi) son bir ayda, yüzde 76'sı son bir haftada çevrim içi ses dinledi. Araştırma Ocak 2026'da 2.050 kişiyle yapıldı.
En çarpıcı değişim yaşlı dinleyicilerde: 55 yaş ve üstünde aylık çevrim içi ses dinleme oranı 2024'teki yüzde 52'den 2026'da yüzde 70'e çıktı. Radio Ink'in aktardığına göre aynı yaş grubundaki sürücülerin yüzde 81'i araçta AM/FM dinlemeyi sürdürüyor; 18-34 yaş arası sürücülerin yüzde 73'ü ise araçta çevrim içi ses dinlediğini söylüyor. Burada bir sınır var: "çevrim içi ses" yalnızca radyo değil, müzik akış servislerini de kapsıyor.
Birleşik Krallık: akıllı hoparlör ve uygulama
Birleşik Krallık'ta radyo dinleyiciliğini ölçen RAJAR'ın 2026 ilk çeyrek verilerine göre radyo haftada 50,6 milyon yetişkine, yani nüfusun yüzde 87'sine ulaştı. Web sitesi, uygulama ve akıllı hoparlör üzerinden yapılan dinlemenin toplam dinleme saatindeki payı yüzde 30'un üzerine çıktı; bunun büyük kısmını akıllı hoparlörler oluşturuyor (yüzde 18,8). The Media Leader bu payı rekor olarak niteledi. Bu, gerçekten ölçülmüş bir "rekor": ama cep telefonu tek başına değil, evdeki hoparlörle birlikte.
Ölçümün sınırları
- Beyana dayalı anket: RTÜK'ün ve Edison Research'ün verileri katılımcıların kendi söylediğine dayanıyor. İnsanlar ne kadar dinlediklerini yanlış hatırlayabilir.
- FM mi internet mi? "Cep telefonundan dinleme", bazı telefonlardaki FM alıcısını da kapsayabilir; açıklamalar bu ikisini ayırmıyor.
- Tanım farkı: ABD'deki "çevrim içi ses" müzik servislerini de içerirken RAJAR yalnızca radyo istasyonlarının dinlenmesini ölçüyor.
- Yeni ölçüm: RTÜK, 12 Aralık 2025'te Türkiye'de radyoda beyana dayalı ölçümden elektronik ölçüme geçildiğini duyurdu. Açıklamada internet dinlemesinin kapsama nasıl girdiği belirtilmedi.
Topluluk radyoları için ne anlama geliyor?
Dinleyicinin telefonda olması, küçük ve topluluğa dayalı internet radyoları için bir fırsat. Yudum.NET'in radyosu Yudum Radyo, 7/24 yayın yapıyor ve dinleyicilerin istek paneli üzerinden şarkı göndermesine olanak tanıyor; HTML5 tabanlı radyo oynatıcı ve mobil uyumlu sohbet arayüzüyle telefondan hem dinlemek hem de sohbet odalarına katılmak mümkün. Radyo yayınları sohbet konularına yön verebiliyor; yayını DJ Yudum yürütüyor, dinleyiciler istek panelinden ve sohbet odalarından şarkı isteyebiliyor.
Mobil dinleyicinin beklentisi de belli: hızlı açılan bir oynatıcı, makul veri tüketimi ve kopunca kendini toparlayan bağlantı. Veri tarafında hesap basit: 128 kbps'lik bir yayın saatte yaklaşık 57,6 MB, 64 kbps'lik bir yayın yaklaşık 28,8 MB harcar.
Açık soru şu: RTÜK'ün elektronik ölçümü sonuç vermeye başladığında, Türkiye'de telefondaki radyonun ne kadarının internet yayını olduğunu ilk kez anketsiz görebilecek miyiz?
