Ahmed Eflâkî

Ahmed Eflâkî (Şemseddîn Ahmed el-Eflâkî el-Ârifî), 14. yüzyılda Konya'da yaşamış Mevlevî müellifidir. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve çevresi hakkında en kapsamlı bilgileri içeren Farsça Menâkıbü'l-ârifîn adlı eserin yazarıdır. 1360'ta Konya'da öldü.

Doğum yeri ve tarihi kesin değildir; 13. yüzyılın sonlarında doğduğu düşünülür. Kültürlü bir aileden geldiği ve Konya'ya gelmeden önce iyi bir eğitim aldığı anlaşılır. Konya'da Mesnevîhan Sirâceddin gibi hocalardan ders aldı. Astronomiyle uğraştığı için Eflâkî lakabıyla anıldı.

Ârif Çelebi'nin yanında

Mevlânâ'nın torunu Ulu Ârif Çelebi'ye bağlandı ve onun ölümüne kadar yanından ayrılmadı; "Ârifî" nisbesi de bu bağlılıktan gelir. Şeyhiyle birlikte Anadolu'nun pek çok şehrini dolaştı, Tebriz'e kadar gitti. Bu yolculuklarda edindiği gözlem ve dinlediği rivayetler sonraki eserinin malzemesini oluşturdu.

Menâkıbü'l-ârifîn

Eserin yazımına 1318 dolaylarında Ârif Çelebi'nin ölümünden sonra başladı. İlk metni kısa sürede tamamladı, ardından uzun yıllar boyunca genişletti; son hâlini ölümünden yaklaşık iki yıl önce verdi. On bölümden oluşan kitap, Mevlânâ'nın babası Bahâeddin Veled'den başlayarak Mevlânâ'yı, Şems-i Tebrîzî'yi, Selâhaddin Zerkûb'u, Hüsâmeddin Çelebi'yi, Sultan Veled'i ve Ârif Çelebi'yi menkıbeler hâlinde anlatır.

Menkıbe niteliği taşıdığından tarihî açıdan dikkatle kullanılması gerekse de Mevlevîliğin erken dönemi ve dönemin Konya'sı için temel kaynaktır. Eser Türkçeye de çevrilmiştir. Adına kayıtlı birkaç Türkçe şiir de bulunur.

Eflâkî 1360'ta Konya'da öldü ve Mevlânâ Türbesi'nin yakınına defnedildi.