Ali Sürmeli, 7 Nisan 1959’da Bingöl’ün Solhan ilçesinde dünyaya geldi. Zaza kökenli bir aileden gelen Sürmeli, aslen Muş’un Varto ilçesine bağlı Onpınar köyünden. Babası, postane görevlisi olarak Anadolu’nun çeşitli şehirlerinde çalıştığı için çocukluk yıllarını Solhan, Karlıova, Elazığ, Palu, Kovancılar, Diyarbakır ve Bursa gibi yerlerde geçirdi.
Eğitimini Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü’nden 1985 yılında tamamlayan Sürmeli, sahne hayatına Sokak Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü gibi kurumlarda adım attı. Sinema ve televizyon dünyasında da aktif bir isim oldu; 1995 yılında Tülay Eratalay’ın yönetmenliğini üstlendiği “Düş, Gerçek, Bir de Sinema” filminde ilk başrol deneyimini yaşadı. “Deli Yürek” dizisiyle televizyon izleyicilerinin tanıdığı isim hâline geldi ve “Kurtlar Vadisi Pusu”da Zaza Dayı, “Çarpışma”da Cansız, “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz”da Doğan Baba, “Adım Farah”da ise Orhan Koşaner karakterlerini canlandırdı. 2022 yılında annesi Akçe Sürmeli’nin intiharını yaşadı.
Tiyatro sahnesinde de geniş bir yelpazede rol aldı; “Akvaryum”, “Deli İbrahim”, “Kurban”, “Galile Galileo”, “Asiye Nasıl Kurtulur”, “Mustafa”, “Tohum ve Toprak”, “Yedi Kocalı Hürmüz”, “Palyaçolar”, “Üç Kuruşluk Opera”, “Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz”, “Abdülcambaz”, “Yeşil Papağan Limitet”, “IV.
Murat”, “Kadı”, “Ayak Takımı Arasında” ve “Antigone” gibi oyunlarda sahne aldı. Ayrıca “Kahvede Şenlik Var”, “Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz” ve “Resimli Osmanlı Tarihi” gibi eserleri yöneterek yönetmenlik deneyimi de edindi.
Sinema kariyerinde ise 1983 yapımı “Beyaz Ölüm”, 1988 yapımları “Dönüş” ve “Gece Dansı Tutsakları”, 1993 yapımları “Hoş Memo” ve “Mavi Sürgün”, 1994 yapımı “Babam Askerde”, 1995 yapımları “Düş, Gerçek, Bir de Sinema” ve “Sokaktaki Adam”, 1996 yapımı “Hayat Bazen Tatlı” gibi filmlerde yer aldı.
Zaza asıllı, Aslen Muş - Varto Omeriyan köyündendir. Babası Anadolu'da birçok şehirde görev yapmış bir postacıydı. Babasının görevleri nedeni ile Solhan, Karlıova, Elazığ, Palu, Kovancılar, Diyarbakır ve Bursa da bulundu.[1]Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ) Devlet Konservatuvarı "Tiyatro" bölümünden mezun (1985) olan Sürmeli, Sokak Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü'nde görev yaptı.
Sinema filmleri ve dizilerde oynadı. İlk başrolü 1995 yılında oynadığı ve yönetmenliğini Tülay Eratalay'ın yaptığı Düş, Gerçek, Bir de Sinema adlı filmdir. Deli Yürek dizisiyle televizyonda tanındı. Kurtlar Vadisi Pusu dizisinde Zaza Dayı karakterini canlandırdı.
Daha sonra Çarpışma adlı dizide Cansız rolünü canlandırdı. Son olarak, Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz dizisinde Doğan Baba karakteriyle rol aldı.
Rol aldığı yapımlar
Toplam 54 yapımda yer aldı; en bilinen 12 tanesi listelendi.
- Kuruluş: Osman (2019) — Kalemşahoğlu Karesi Bey
- Kurtlar Vadisi: Pusu (2007) — Şeref Zazaoğlu
- Adım Farah (2023) — Orhan Koşaner
- Yağmurdan Sonra (2006) — Vendor Nuri Karuzo
- Deli Yürek (1999) — Turgay Atacan
- Baba Ocağı (2008) — Seyfi Efe
- Hürrem Sultan (2003) — Kanuni Sultan Süleyman
- Kasabanın İncisi (2004) — Salih
- 13 Urgan (2024) — Hallaç
- Beyaz Karanfil (2014) — Burhan Kormaz
- New York'ta Beş Minare (2010)
- Elif Ana (2022) — Çıplak Hemo
Yapım ve künye bilgileri TMDB'den alınmıştır.
