Heinrich Barth
Alman kâşif ve bilim insanı
Johann Heinrich Barth (16 Şubat 1821 – 25 Kasım 1865), Almanya’nın Hamburg şehrinde doğmuş bir kaşif ve bilim insanıdır. Afrika’yı keşfeden en önemli Avrupalı isimlerden biri olarak kabul edilen Barth, seyahatlerine çıkmadan önce yoğun bir bilimsel hazırlık süreci geçirmiş; Afrika dillerini öğrenmiş, Arapça’yı akıcı bir şekilde konuşup yazabilme yeteneği kazanmıştır. Bu dil becerileri sayesinde bölgedeki halkların sözlü tarihini ve kültürel detaylarını titizlikle belgeleyebilmiş, Afrika’nın yerel yöneticileri ve bilginleriyle yakın dostluklar kurmuştur. 1850‑1855 yılları arasında beş yıl süren keşif gezisinde iki Avrupalı arkadaşının vefatı sonrası, yerel halkın yardımıyla yolculuğunu tek başına tamamlamış ve deneyimlerini beş ciltlik bir eser haline getirerek hem Almanca hem de İngilizce yayımlamıştır; bu eserler hâlâ büyük bir değer taşımaktadır.
Barth, Hamburg’da Johann Christoph Heinrich Barth ve Charlotte Karoline Zadow’un üçüncü çocuğu olarak dünyaya geldi. Fakir bir aileden gelmesine rağmen, ebeveynlerinin Ortodoks Lüterci tutumları sayesinde disiplinli bir çocukluk geçirdi. On bir yaşında prestijli Gelehrtenschule des Johanneums’a kaydoldu; burada kendi kendine Arapça çalıştı ve sınıf içinde pek popüler olmasa da çalışkanlığıyla dikkat çekti. On sekiz yaşında okulu bırakarak Berlin Humboldt Üniversitesi’nde coğrafyacı Karl Ritter, klasik bilimci August Böckh ve tarihçi Jacob Grimm gibi önde gelen akademisyenlerin derslerine katıldı. Eğitimine kısa bir ara verip Venedik, Floransa, Roma, Napoli ve Sicilya’yı gezdikten sonra 1841’de Almanya’ya döndü, ardından Rheinland ve İsviçre’yi dolaştı. Doktora tezini Temmuz 1844’te Antik Korinth’un ticari ilişkileri üzerine tamamladı.
1845’in başlarında babasının maddi desteğiyle uzun bir Kuzey Afrika ve Yakın Doğu seferi planlayan Barth, öncelikle iki ay süren bir Londra konaklamasında Arapça’yı pekiştirdi. British Museum’dan seyahat izinleri ve güvenlik desteği aldıktan sonra Prusya’nın İngiltere Büyükelçisi Christian von Bunsen ile tanıştı. Londra’dan ayrılarak Fransa ve İspanya’yı gezerken, 7 Ağustos’ta Cebelitarık’tan Tanca’ya giden bir feribota bindi ve oradan kara yolu ile Kuzey Afrika’ya geçti. Mısır’a ulaşarak Nil üzerinden Halfa Vadisi ve Sahra Çölü’nü aşarak Kızıldeniz kıyısındaki Berenice limanına ulaştı; burada bir soygun girişimi sırasında yaralanarak Sina Yarımadası’na doğru yolculuğunu sürdürdü.