İngilizce

İngilizce, 5. yüzyılda İngiltere topraklarında ortaya çıkan Batı Cermen kökenli bir dildir. Günümüzde Birleşik Krallık, ABD, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, İrlanda ve Karayipler gibi ülkelerde ana dil olarak konuşulmaktadır. Ayrıca birçok ülkede ikinci dil ya da resmi dil konumundadır; özellikle İngiliz Milletler Topluluğu üyesi devletlerde ve pek çok uluslararası kuruluşta yaygın olarak kullanılmaktadır.

Modern dönemde, farklı ana dillerden insanların ortak iletişim aracı olarak kullandığı ilk “küresel ortak dil” olarak nitelendirilen İngilizce, bilim, ticaret, havacılık, eğlence, radyo ve diplomasi gibi alanlarda baskın bir uluslararası yardımcı dil haline gelmiştir. Bu yaygınlaşmanın temelinde, Britanya İmparatorluğu’nun tarihsel genişlemesi ve II. Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri’nin ekonomik ve kültürel etkisinin artması yer alır.

İngilizce adının kökeni, Eski İngilizcede “Englisc” (yaklaşık [ˈeŋɡliʃ]) şeklinde geçen sözcüğe dayanır. Bu kelime, Britanya’ya yerleşen Anglus (Latince “Angli”) kaviminden türemiştir ve genellikle Schleswig‑Holstein bölgesindeki Angeln yarımadasıyla ilişkilendirilir. Ülke adı “England” ise Eski İngilizcedeki “Engla land” yani “Anglusların ülkesi” ifadesinden evrilmiştir.

Orta İngilizce döneminde yazımda çeşitli varyasyonlar görülmüş; kaynaklarda “Englissh”, “Englysshe” ve “English” gibi biçimler yer alır. 16. yüzyıldan itibaren İskoçya’da yerel yazı dili “Scottis/Scots” olarak adlandırılmış ve “Inglis” adı, yalnızca İngiltere’ye atıfta bulunan daha dar bir kapsama indirgenmiştir. Günümüzde otoglotonim “English” olarak kabul edilir. Diğer dillerdeki karşılıkları ise genellikle Latince‑Fransızca kökenli biçimlerden türemiştir; örneğin Fransızca “anglais”, İtalyanca “inglese”, İspanyolca “inglés” ve Türkçe “İngilizce” gibi.