James Irwin
Amerikalı uzay adamı (1930 – 1991)
James Benson Irwin, 17 Mart 1930’da Pensilvanya’da dünyaya geldi ve 8 Ağustos 1991’de hayatını kaybetti. 1951 yılında ABD Deniz Akademisi’nde Deniz Bilimleri ve Havacılık Mühendisliği bölümünde eğitim aldı, ardından 1957’de Michigan Üniversitesi’nden mezun oldu. Küçüklüğünden beri uçaklara ilgi duyan Irwin, 1960’da Edwards Hava Üssü’nde deneysel pilotluk eğitimi görerek bu süreci 1963’te tamamladı. NASA’ya katılmadan önce Hava Savunma Komutanlığı’nın Gelişmiş Koşullar Şube Genel Müdürlüğü’nde başkanlık yaptı; bir uçak kazasından sonra 14 ay boyunca uçuş yapamadı.
1966’da NASA’nın astronot seçiminde, yaş sınırına sadece bir ay kala seçilen Irwin, Apollo 10 ve Apollo 12 görevlerinde destek ekibi ve yedek astronot olarak yer aldı. 31 Temmuz 1971’de Apollo 15’in Ay’a inişi sırasında Ay’da yürüyen sekizinci kişi oldu ve “Ay Örümceği” adlı araçla ilk kez seyahat eden oldu. Bu görevde toplam 295 saat 11 dakika uzayda bulundu. 1972’de albay rütbesine yükseldikten kısa bir süre sonra Hava Kuvvetleri ve NASA’dan ayrılarak Hristiyanlık temelli “High Flight” vakıfını kurdu ve yaşamını bu kuruluşun çalışmalarına adadı. 1973’ten itibaren bir kaç kez Türkiye’ye giderek Ağrı Dağı’nda Nuh’un Gemisi’ni aradı; 1982’de dağda bir düşüş yaşayıp Orhan Başer adlı bir teğmen tarafından kurtarıldı.
Irwin, üç büyük kalp krizi geçirdi. Birincisi, Apollo 15 sonrası 43 yaşındayken hentbol oynarken meydana geldi ve üçlü baypas ameliyatı gerektirdi. İki ay sonra Colorado’da kayak yaparken bir kez daha kalp krizi geçirdi; son krizi ise 6 Haziran 1986’da koşarken yere düşüp nabzı ölçülen bir anlık durdu. NASA doktorları, bu olayların uzay görevlerine bağlı olabileceğini ve yoğun egzersiz sırasında kalp ritim bozukluğuna yatkınlık ortaya koyduğunu düşündü.
Irwin, ölümünden kısa bir süre önce otobiyografisini tamamlamıştı. 8 Ağustos 1991’de bisiklet sürerken kalp krizi geçirdi; yapılan canlandırma çabaları başarısız kaldı ve aynı gün içinde hayatını kaybetti. Arlington Ulusal Mezarlığı’na defnedildi. Eşi May Ellen Irwin ile beş çocuğu vardı. Ay’da yürüyen 12 astronottan ilk ölen kişi olarak anıldı ve ölümünden sonra adıyla James Irwin Charter School kuruldu; aynı isimle kitaplar, mini dizi ve filmler de yapıldı.