New York (eyalet)
Amerika Birleşik Devletleri'nin eyaleti
New York, ABD’nin Orta Atlantik ve Kuzeydoğu bölgesinde yer alan bir eyalettir; başkenti Albany, en büyük kenti ise New York City’dir. 62 ilçeden oluşan eyaletin nüfusu yaklaşık 20,2 milyon olup, bu sayı ülkenin en kalabalık dördüncü eyaleti olmasını sağlar. Nüfusun büyük kısmı, New York metropoliten alanı içinde, yani şehir ile çevresindeki Hudson Vadisi ve Long Island bölgesinde yaşamaktadır. Sınırlarda Vermont, Massachusetts, Connecticut, New Jersey ve Pensilvanya; deniz yoluyla ise Rhode Island komşudur; ayrıca Kanada’nın Québec ve Ontario bölgeleriyle de uluslararası bir sınırı bulunur.
Eyalet coğrafi olarak Downstate ve Upstate olmak üzere iki bölgeye ayrılır. Downstate, New York City, güney Hudson Vadisi ve Long Island’ı kapsar ve nüfusun çoğunluğunu barındırır. Upstate ise daha geniş bir alanı içine alır; Adirondack ve Catskill dağ sıraları, Hudson ile Mohawk nehirleri ve bu nehirlerin oluşturduğu vadiler bölgenin karakteristik özelliklerindendir. Batı tarafında Büyük Göller’e uzanan alanlarda Ontario ve Erie Gölü’nün bir kısmı, Niagara Şelalesi ve Champlain Gölü de eyalet sınırları içinde yer alır.
İklim açısından Downstate bölgesi, Köppen sınıflamasına göre ılıman subtropikal (Cfa) iklimin etkisi altındadır. Upstate’da ise daha soğuk karasal iklim hâkimdir (Dfa, Dfb). Özellikle Niagara ve Ontario göllerinin yakınındaki Tug Hill bölgesi, kışın yoğun kar yağışı alır. Buffalo gibi kuzeybatı şehirleri, göl etkisi sayesinde daha ılıman bir iklim deneyimler.
2020 yılı verilerine göre eyaletteki toplam nüfus 20,2 milyon iken, metropolitan alanda yaklaşık 12 milyon kişi yaşamaktadır. New York City’nin sınırları içinde 8,8 milyonluk bir nüfus bulunurken, çevresindeki metropoliten bölge bu sayıyı 20,2 milyona yükseltir. Buffalo‑Niagara Falls, Rochester, Albany (Capital District) ve Syracuse gibi bölgeler de 600 bin‑1,1 milyon arasında değişen nüfuslarıyla önemli şehirleşme merkezleridir. Pew Research Center’ın 2014 verilerine göre eyalette %60 Hristiyan, %27 dinsiz, %7 Yahudi, %2 Müslüman, %1 Budist, %1 Hindu ve %0,5 diğer din mensupları yaşamaktadır; Katolik ve Protestanlar neredeyse eşit oranlarda Hristiyan nüfusun büyük kısmını oluşturur.