Teoman

Teoman, Asya Hun İmparatorluğu’nun kurucusu ve ilk hükümdarıdır. Tuvu Tanhu’nun oğlu, Mete Han’ın babası olarak M.Ö. 3. yüzyılın ortalarında yaşamış ve bilinen ilk Hun (Şyung‑nu) yöneticisi olarak tarihe geçmiştir. Oğuz Han’ın babası Kara Han ile aynı kişi olduğu da düşünülmektedir.

Farklı Türk boyları ve diğer göçebe toplulukları bir araya getirerek merkezi bir yapı kuran Teoman, M.Ö. 220’de ilk tanhu olarak tahta çıkmıştır. O dönemde kuzey Çin bölgesi, Donghular ve Yüeçiler gibi birçok göçebe devletin hâkim olduğu, istikrarsız bir coğrafyaydı. Qin Hanedanı’nın kurucusu Şi Huang, Meng Tian komutasındaki 300 000 kişilik ordusuyla bu bölgeye ilerleyerek birçok göçebeyi yaklaşık 400 km kuzeye sürmüştür. Güçlü bir lider olmasına rağmen Teoman, bu Çin ordusuna karşı koyamamış ve Meng Tian’ın ölümünden sonra halkıyla birlikte Sarı Irmak kıyılarına geri dönmüştür.

Türk boyları, o zamana kadar Çin’e sık sık akınlar düzenlemişti; ancak bu akınlar bir bütün halinde gerçekleşmediği için büyük bir Hun seferi hâlâ gerçekleşmemişti. Teoman, boyları birleştirdiğinde hem Çin’i hem de Orta Asya’daki diğer toplulukları korkutur hâle gelmişti.

Teoman’ın büyük oğlu Mete, veliaht olarak görülüyordu. Ancak Teoman, başka bir eşine bağlılığı nedeniyle o evliliğinden doğan çocuğu veliaht yapmayı planlamış ve bir efsaneye göre Mete’yi Yüeçiler’e rehin vermiştir. Sonrasında Yüeçiler’e saldıran Teoman, Mete’nin öldürüleceğini bilse de onun kaçıp kurtulmasıyla sonuçlanmıştır. Bu olay, Mete’nin babasına ve annesine karşı duyduğu nefreti körüklemiş ve 10 000 kişilik bir ordu toplayarak M.Ö. 209’da Teoman, eşini ve veliahtı yapmak istediği oğlunu öldürmüştür.