Çocukla Yurt Dışı Seyahat: Muvafakatname, Pasaport, Vize ve Bebekle Uçuş

Pasaport başvurusunda velayeti olan ebeveynlerin muvafakati alınıyor. Anne ve baba çocukla birlikte başvuru merkezine giderse muvafakat orada veriliyor. Ebeveynlerden biri gelemiyorsa noterden ya da yurt dışındaysa Türk dış temsilciliğinden düzenlenmiş muvafakatname getirilmesi gerekiyor. Boşanmış ebeveynlerde mahkeme kararıyla velayet kime verildiyse onun muvafakati yeterli; boşanma davası sürüyor ve velayetle ilgili ara karar yoksa ebeveynlerin birlikte başvurması isteniyor.

Pasaport randevusunu tatil tarihine yakın bırakma. Yoğun dönemlerde randevu bulmak zaman alabiliyor; pasaport da basımdan sonra PTT Kargo ile adrese geliyor.

Türkiye'den çıkışta muvafakatname ne zaman gerekir?

Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Göç ve Hudut sayfasındaki açıklama bu konuda net: 18 yaşından küçük çocuklara pasaport düzenlenirken anne ve baba muvafakati zaten alındığı için, çocuk kendi adına düzenlenmiş pasaportla seyahat ediyorsa Türkiye'den çıkışta yeniden muvafakat aranmıyor. EGM'nin açıklaması, çocuğun kiminle seyahat ettiğine göre bir ayrım yapmıyor.

Durum kimlik kartıyla çıkışta farklı. Türk vatandaşları kimlik kartıyla KKTC, Gürcistan, Ukrayna ve Moldova'ya gidebiliyor. Yalnız dikkat: 15 yaşını doldurmamış çocukların kimlik kartı normalde fotoğrafsız çıkıyor. NVİ'ye göre kimlikle yurt dışına çıkışta her yaş için fotoğraf zorunlu; başvuruda kartın seyahat belgesi olarak kullanılacağını söylersen çocuğunun kartı fotoğraflı düzenleniyor. EGM'ye göre:

• 18 yaşından küçükler kimlik kartıyla yalnız seyahat edemiyor.
• Kimlik kartıyla yalnızca anne ya da babasıyla ve noter onaylı muvafakat belgesiyle seyahat edebiliyor.
• Hudut kapısında, çocuğun yanında olmayan ebeveynin muvafakati isteniyor.

Örneğin tek ebeveynle Tiflis'e kimlik kartıyla gidecekseniz yanınızda gelmeyen ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi şart. Pasaportla gidiyorsanız bu belge Türkiye çıkışında aranmasa da aşağıda anlattığımız nedenlerle yanınızda bulundurmak yine de iyi bir önlem.

Muvafakatname neden yine de işine yarar?

Türkiye çıkışında aranmaması, belgenin hiçbir yerde istenmeyeceği anlamına gelmiyor. Gidilecek ülkenin sınır görevlileri, vize veren konsolosluklar ve bazı havayolları kendi kurallarını uyguluyor. AB'nin Schengen Sınırlar Kodu, sınır görevlilerinin refakatli ya da refakatsiz reşit olmayanları özel dikkatle kontrol etmesini öngörüyor; görevli, çocuğun yanındaki yetişkinin ebeveyn yetkisine sahip olup olmadığını sorabiliyor.

Pratikte şu durumlarda çocuğun yanında olmayan ebeveynin ya da iki ebeveynin muvafakatnamesini hazırlamak faydalı:

• Çocuk tek ebeveynle seyahat ediyorsa.
• Çocuk ebeveynsiz, örneğin akraba, öğretmen ya da kafile sorumlusuyla gidiyorsa.
• Çocukla ebeveynin soyadları farklıysa; bu durumda ilişkiyi gösteren nüfus kayıt örneği de işe yarayabilir.

Muvafakatname noterde, ebeveynin kimliğiyle düzenleniyor. Belgede çocuğun ve refakatçinin bilgileri, gidilecek ülke ve seyahat tarihleri açıkça yazılırsa sorun çıkma ihtimali azalıyor. Belgenin ne kadar süre geçerli sayılacağını EGM belgeyi düzenleyen birime soruyor; bu yüzden süreyi noterde netleştir ve seyahat tarihlerini kapsadığından emin ol.

Çeviri ve apostil ne zaman gerekir?

Belge yurt dışındaki bir makama, örneğin bir konsolosluğa ya da yabancı sınır görevlisine sunulacaksa, o makam Türkçe belgenin yeminli tercüme ile çevrilmesini ve noter onayını isteyebiliyor. Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde kullanılacak noter belgelerine apostil şerhi valilik ya da kaymakamlıklarda veriliyor. Hangi ülkenin çeviri ya da apostil istediği konsolosluktan konsolosluğa değişiyor; başvuru yapacağın konsolosluğun ya da vize başvuru merkezinin güncel belge listesine mutlaka bak.

Schengen vizesinde reşit olmayanlar için belgeler

AB Vize Kodu'na göre reşit olmayan başvuru sahiplerinin vize başvuru formu, sürekli ya da geçici ebeveyn yetkisine veya yasal vesayete sahip kişi tarafından imzalanıyor. Vize Kodu'nun destekleyici belge listesinde, çocuk ebeveynleriyle seyahat etmiyorsa ebeveyn yetkisine sahip kişinin veya yasal vasinin rızası da sayılıyor. Genel çerçeve şöyle:

• Her çocuk için ayrı başvuru formu ve ayrı pasaport.
• 12 yaşından küçük çocuklar vize başvurusunda parmak izi vermekten muaf.
• Çocuğun ebeveyn(ler)iyle seyahat etmediği ya da tek ebeveynle gittiği durumlarda, konsolosluklar genellikle gelmeyen ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesini ve ebeveynin kimlik fotokopisini istiyor; bazıları ebeveynlerin başvuruya birlikte gelmesini kabul ediyor.
• Nüfus kayıt örneği gibi aile bağını gösteren belgeler ve okul çağındaki çocuklar için öğrenci belgesi sık istenen ek evraklar arasında.

Çocuklar için vize ücreti yaş grubuna göre indirimli ya da muaf olabiliyor; güncel tutarları başvuracağın ülkenin resmi sayfasından kontrol et. Başvuru süreleri ve belge listesinin tamamı için Schengen vizesi rehberimize göz at. Avrupa sınırında devreye giren Giriş/Çıkış Sistemi'nde (EES) de 12 yaşından küçük çocuklar parmak izi vermekten muaf tutuluyor.

Bebekle uçuş: genel çerçeve

Bebek yolcu kuralları havayolundan havayoluna değişiyor, bu yüzden bilet almadan önce uçacağın havayolunun resmi sayfasını oku. Yine de çoğu havayolunda benzer bir çerçeve var:

• İki yaşından küçük bebekler genellikle ayrı koltuk almadan, bebek bileti ile bir yetişkinin kucağında ve ilave emniyet kemeriyle uçabiliyor. Bebeğin ayrı koltukta oturmasını istiyorsan çoğu zaman koltuk bileti ve uygun bir çocuk oto koltuğu gerekiyor.
• Bir yetişkin genellikle yalnızca bir kucak bebeğine refakat edebiliyor; iki bebekle seyahatte ikinci bebek için koltuk ve ek kurallar söz konusu.
• Yenidoğanlar doğumdan sonraki ilk günlerde uçuşa kabul edilmeyebiliyor ya da doktor raporu isteniyor; gün sınırı havayoluna göre farklı.
• Uzun uçuşlarda bebek beşiği sınırlı sayıda ve genellikle önceden talep üzerine veriliyor.
• Bebek arabası, kapıya kadar kullanılıp uçağa girişte teslim edilebiliyor; boyut ve adet sınırı havayoluna göre değişiyor.

Bebek maması ve sütü için kabindeki 100 ml sıvı kuralında istisna var; ayrıntıları uçakta el bagajı kuralları yazımızda bulabilirsin. Bebek bileti genellikle yetişkin biletine eklenerek alındığı için ucuz uçak bileti ararken yolcu sayısına bebeği de eklemeyi unutma.

Refakatsiz çocuk ve diğer pratik notlar

Çocuk yanında hiçbir yetişkin olmadan uçacaksa havayollarının refakatsiz çocuk hizmeti devreye giriyor. Hangi yaşlar için zorunlu olduğu, aktarmalı uçuşların kabul edilip edilmediği ve istenen formlar havayoluna göre değişiyor; hizmeti bilet alırken ya da hemen sonrasında ayarla.

• Çıkış harcı: 7 yaşını doldurmamış çocuklar yurt dışı çıkış harcından muaf; daha büyük çocuklar için harç ödeniyor.
• Belge kopyaları: pasaport, muvafakatname ve nüfus kayıt örneğinin fotoğraflarını telefonda da sakla.
• Sağlık: çocuğun düzenli kullandığı ilaçları el bagajında taşı; seyahat sağlık sigortasının çocuğu da kapsadığından emin ol.

Genel hazırlık için yurt dışı seyahat öncesi kontrol listemizi de gözden geçirebilirsin.

İlgili yazılar: Pasaport Başvurusu ve Yenileme: Randevu, Belgeler, Fotoğraf ve Teslim · Yurt Dışı Çıkış Harcı: Nasıl Ödenir, Kimler Muaf, İade Nasıl Alınır?

Sık Sorulan Sorular

Çocuğum pasaportla benimle yurt dışına çıkıyor, eşimden muvafakatname almam şart mı?

Türkiye çıkışında şart değil: EGM'ye göre çocuğun kendi pasaportuyla seyahatinde yeniden muvafakat aranmıyor. Ancak gidilecek ülkenin sınır görevlileri, konsolosluk ya da havayolu isteyebileceği için noter onaylı bir muvafakatname hazırlamak iyi bir önlem.

Çocuğum kimlik kartıyla KKTC'ye ya da Gürcistan'a gidebilir mi?

Gidebilir, ama yalnız değil. 18 yaşından küçükler kimlik kartıyla yalnızca anne ya da babasıyla, noter onaylı muvafakat belgesiyle seyahat edebiliyor; yanında olmayan ebeveynin muvafakati hudut kapısında isteniyor.

Velayet bende, diğer ebeveynin izni gerekir mi?

Pasaport başvurusunda NVİ, mahkeme kararıyla velayete sahip ebeveynin muvafakatini yeterli sayıyor. Vize başvurusunda ya da yabancı sınırda ise velayet kararının aslını veya onaylı örneğini, gerekirse tercümesiyle birlikte yanında bulundurmak işini kolaylaştırır; kesin şartı ilgili konsolosluğa sor.

Bebek için vize başvurusunda parmak izi alınır mı?

Hayır. AB Vize Kodu'na göre 12 yaşından küçük çocuklar parmak izi vermekten muaf. Başvuru formunu ise ebeveyn yetkisine sahip kişi imzalıyor.

Muvafakatname ne kadar süre geçerli?

Resmi bir sabit süre yok; EGM bu bilginin belgeyi düzenleyen notere sorulmasını öneriyor. Belgede seyahat tarihlerini ve gidilecek ülkeyi açıkça belirtmek, hem sınırda hem konsoloslukta tereddüdü azaltır.

Kapak fotoğrafı: Hong Kong Uluslararası Havalimanı Midfield Concourse'taki çocuk oyun alanı, 2016 · Wpcpey · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons