Yurt Dışında Doğal Afet, Savaş ve Tahliye: Adım Adım Ne Yapmalısın?

Uyarı olan bir yere gidiyorsan seyahat sigortanın savaş, terör ya da salgın gibi durumları kapsayıp kapsamadığını kontrol et; bu tür olaylar birçok poliçede istisna olabiliyor. Nelere bakacağını seyahat sağlık sigortası nasıl seçilir yazısında anlattık. Genel hazırlık için yurt dışı seyahat öncesi kontrol listesi de işine yarar.

Temsilciliğe bilgilerini ilet

Dışişleri rehberi, güvenlik riski bulunan ülkelere gittiğinde ve bulunduğun ülkede savaş, iç savaş ya da doğal afet gibi olağanüstü gelişmeler yaşandığında, gerektiğinde sana ulaşılabilmesi için kimlik ve iletişim bilgilerini en yakın temsilciliğe telefon, mektup, faks ya da e-postayla iletmeni istiyor. Ayrıca pasaport fotokopini, kalacağın adresi ve bilet bilgilerini ailene bırakmanı öneriyor.

e-Devlet: Yurt Dışı Acil Durum Bildirimi

Dışişleri Bakanlığı, e-Devlet Kapısı'nda "Yurt Dışı Acil Durum Bildirimi" adlı bir hizmeti kullanıma açtı; temsilcilik duyurularına göre hizmet Mayıs 2026'da devreye girdi. Resmi açıklamaya göre amaç; doğal afet, savaş, çatışma, salgın hastalık ve kaza gibi adres ve konum bilgisi gerektiren hayati ya da olağanüstü durumlarda vatandaşlara en hızlı ve güvenli şekilde ulaşılmasını sağlamak.

Modülde konum ve adres bilgilerin, acil durumun türü ve iletişim bilgilerin ilgili temsilciliğe iletiliyor; ardından destek için seninle temas kurulabiliyor. Hizmete e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı ya da internet bankacılığı ile giriş yapılıyor. Başvurularının durumunu da aynı hizmetten sorgulayabiliyorsun.

Yurt dışında e-Devlet'e girebilmek için şifreni ve telefonuna gelen doğrulama adımlarını önceden kontrol et. Hattın yurt dışında çalışmıyorsa girişte sorun yaşayabilirsin. Hayati bir tehlike anında ise e-Devlet'i beklemeden yerel acil numarasını ve Konsolosluk Çağrı Merkezi'ni ara.

Kriz başladığında ilk adımlar

Dışişleri rehberinin "Olağanüstü Durumlar/Tahliye" bölümüne göre yapman gerekenler:

• Güncel gelişmeleri takip et: Basın-yayın organlarını ve internetin varsa Dışişleri Bakanlığı'nın (mfa.gov.tr) duyuru ve açıklamalarını izle.
• En kısa sürede temas kur: En yakın büyükelçilik, başkonsolosluk ya da Konsolosluk Çağrı Merkezi ile iletişime geç. Merkez 7/24 hizmet veriyor ve tüm ülkelerden +90 312 292 29 29 ile ulaşılabiliyor.
• Diğer vatandaşlarla bağlantıda ol: Bölgedeki Türk vatandaşlarıyla temas kur, resmi kanallardan aldığın bilgileri onlarla paylaş.
• Yönlendirmelere uy: Temsilciliğin, Bakanlığın ve çağrı merkezinin yönlendirmeleri çerçevesinde hareket et.
• Yerel yetkililerin talimatlarını dinle: Rehber, gerektiğinde güvenliğin konusunda yerel makamlardan tavsiye almanı ve bu tavsiyelere uymanı bekliyor. Tahliye, sokağa çıkma yasağı ya da sığınak talimatları yerel yetkililerden gelir.

Hareket etmek mi, yerinde kalmak mı?

Rehberin önerisi net: ancak yerel güvenlik koşulları uygunsa ve gündüz saatlerinde yolculuk yap. Güvenli seyahat ortamı yoksa bulunduğun yerde kal ve telefon ya da e-posta gibi elindeki haberleşme kanallarıyla temsilciliğe, Bakanlığa ya da çağrı merkezine durumunu ve konumunu bildir.

Bir çatışma ya da saldırı olursa taraf olmamaya özen göster. Silahlı gruplarca gasp ya da soygun girişimiyle karşılaşırsan eşyanı değil can güvenliğini öne koy. Rehber, mümkünse diğer vatandaşlarla birlikte grup oluşturmanı da öneriyor.

Tahliyede konsolosluğun rolü

Dışişleri rehberine göre savaş, iç savaş, ayaklanma ya da doğal afet gibi durumlarda güvenlik gerektirirse Türk vatandaşlarının ülkeden çıkarılması için gerekli tedbirler alınıyor. Bu süreçte Bakanlık dahil tüm ilgili kurumlar eşgüdüm içinde çalışıyor ve gelişmelerin anlık seyrine göre hareket ediliyor.

Rehber, tahliye operasyonlarının çok boyutlu planlama gerektirdiğini, bu yüzden sakin ve sabırlı olmanı istiyor. Tahliye beklenen yerde kalabalık bir grup oluşursa düzenli beklemek, ekip sorumluları belirlemek ve grubu küçük alt gruplara bölmek, tahliye anında hızlı hareket etmeyi kolaylaştırıyor. Tahliyenin nasıl, ne zaman ve hangi koşullarla yapılacağı her krizde ayrı duyuruluyor; bilgiyi yalnızca resmi kanallardan al, sosyal medyadaki doğrulanmamış iddialarla hareket etme.

Yanında bulunsun

Kriz anında elektrik, internet ve bankacılık sistemleri aksayabilir. Pasaportunu, fotokopisini, bir miktar nakit parayı, düzenli kullandığın ilaçları, telefon şarj aletini ve gerekirse taşınabilir bataryayı kolayca alabileceğin bir çantada tut. Temsilciliğin ve çağrı merkezinin numaralarını telefon dışında kâğıda da yaz. Ailenle belirli aralıklarla temas kur; rehber, özellikle savaş, iç savaş ya da terör saldırısı yaşanan bölgelerde yakınlarınla her gün konuşmanı öneriyor.

Uçuşların iptal olursa

Hava sahası kapanması ya da afet nedeniyle uçuşun iptal edildiyse havayolunun yeniden rezervasyon ve iade seçeneklerini sor; haklar havayoluna, uçuşun kalkış yerine ve olayın niteliğine göre değişir. Hava sahası açıldığında dönüş seçeneklerini uçak bileti sayfasından karşılaştırabilirsin. Mahsur kalıp vize ya da izinli kalış süren doluyorsa bulunduğun ülkenin göç makamına başvurmayı ihmal etme; Schengen ülkelerinde mücbir sebeple vize uzatması mümkün olabiliyor.

Sık Sorulan Sorular

Yurt Dışı Acil Durum Bildirimi nedir?

Dışişleri Bakanlığı'nın e-Devlet Kapısı'nda sunduğu bir hizmet. Doğal afet, savaş, çatışma, salgın ve kaza gibi durumlarda konum, adres, acil durum türü ve iletişim bilgilerin ilgili temsilciliğe iletiliyor, gerekirse seninle temas kuruluyor.

Bulunduğum ülkede savaş çıktı, ilk kimi aramalıyım?

Hayati tehlike varsa önce yerel acil numarayı ara. Ardından en yakın Türk temsilciliğiyle ya da 7/24 çalışan Konsolosluk Çağrı Merkezi ile (+90 312 292 29 29) temasa geç ve konumunu bildir.

Tahliye olacak mı, nereden öğrenirim?

Tahliye kararı ve ayrıntıları durumun seyrine göre Dışişleri Bakanlığı ve temsilcilikler tarafından duyurulur. mfa.gov.tr'yi, temsilciliğin sitesini ve çağrı merkezini takip et; doğrulanmamış paylaşımlarla hareket etme.

Kriz sırasında otelden çıkıp havalimanına gitmeli miyim?

Dışişleri rehberi yalnızca yerel güvenlik koşulları uygunsa ve gündüz yolculuk yapılmasını öneriyor. Güvenli ortam yoksa yerinde kal, yerel yetkililerin talimatlarına uy ve konumunu temsilciliğe bildir.

Gitmeden önce seyahat uyarılarını nereden görebilirim?

Dışişleri Bakanlığı'nın internet sitesindeki Yurt Dışı Seyahat Duyuruları bölümünden ve gideceğin ülkedeki Türk temsilciliğinin sitesindeki duyurulardan güncel uyarılara ulaşabilirsin.

Kapak fotoğrafı: 2010 volkan külü krizinde iptal edilen uçuşları gösteren kalkış tablosu · MattiPaavola · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons