Ankara'da 247 kilometrelik akıllı ulaşım koridoru için proje çalışmaları sürüyor

Ulaştırma alanında yeni bir adım hazırlanıyor. Bakan Abdulkadir Uraloğlu, başkentte kurulması düşünülen akıllı ulaşım koridorunun proje çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Hedef, bağlantılı ve otonom sürüş teknolojilerinin gerçek yol koşullarında, daha geniş bir alanda denenmesi ve kullanıma hazırlanması.

Koridor hangi güzergahlardan oluşacak?

Planlanan hat toplam 247 kilometre uzunluğunda. Bu mesafenin büyük bölümünü 166 kilometrelik Ankara Çevre Otoyolu oluşturuyor. Gölbaşı ile Oğulbey arasındaki 22 kilometrelik kesim ve Polatlı yönündeki 59 kilometrelik bölüm de projeye dahil. Böylece Polatlı, Gölbaşı ve Ankara çevre yolunu birbirine bağlayan bir hatta akıllı ulaşım altyapısı ile haberleşme sistemleri birlikte çalışacak.

K-AUS nasıl işliyor?

K-AUS yaklaşımının temelinde veri paylaşımı var. Araçlar, yol kenarına yerleştirilen ünitelerle ve kontrol merkezleriyle sürekli bilgi alışverişi yapıyor. Bu sayede sürücüye ya da aracın sistemlerine yoldaki durum önceden iletilebiliyor. Yetkililer, bu iletişim ağının trafik güvenliğini, yolculuk konforunu ve ulaşımın verimini yükseltmesini bekliyor. Ankara'daki çalışmanın da araçtan altyapıya ve araçtan merkeze haberleşme teknolojilerinin gelişmesine katkı yapması amaçlanıyor.

İstanbul'daki ilk uygulama

Ülkenin ilk K-AUS test ve uygulama koridoru İstanbul'da, Hasdal ile İstanbul Havalimanı arasında yaklaşık 40 kilometrelik bir hatta devreye alınmıştı. Orada 5G destekli akıllı ulaşım teknolojileri ve araçların altyapıyla konuşmasını sağlayan sistemler deneniyor. Ankara'daki proje, bu çalışmanın ikinci aşaması sayılıyor. İstanbul'da edinilen tecrübenin yeni koridora taşınması öngörülüyor. Ankara hattının ne zaman hizmete gireceği ise henüz paylaşılmadı.

Mevcut yol ağındaki sistemler

Bakanlık, halihazırdaki yollarda da çeşitli akıllı sistemlerden yararlanıyor. Kameralar, araç ve olay algılama donanımları, meteorolojik bilgi istasyonları ve değişken mesaj panoları bu araçların arasında. Ankara'daki Ana Akıllı Ulaşım Sistemleri Merkezi ile bölgesel merkezler üzerinden yol ve trafik durumu anlık olarak izleniyor.

Arka plan

Kooperatif akıllı ulaşım sistemleri, araçların yalnızca kendi sensörlerine güvenmesi yerine çevresindeki unsurlarla bilgi paylaşması fikrine dayanıyor. Araç, yol kenarındaki bir ünite ya da bir kontrol merkeziyle konuşabildiğinde, kendi algılayamadığı bilgilere de erişebiliyor. Kaza, kapalı şerit, yol çalışması veya olumsuz hava gibi veriler bu yolla sürücüye ulaşabiliyor.

Bu tür sistemlerin sağlıklı çalışması için hızlı ve kesintisiz bir haberleşme altyapısı gerekiyor. İstanbul'daki ilk koridorda 5G destekli çözümlerin test edilmesi de bu ihtiyaçtan kaynaklanıyor. Kısa bir hatta alınan sonuçlar, daha uzun ve farklı yapıdaki güzergahlarda uygulanacak yöntemlerin belirlenmesinde yol gösterici olabilir.

Neden önemli?

Bağlantılı araç teknolojilerinin değeri, tek tek araçların sensörlerinin ötesine geçmesinde yatıyor. Bir aracın kamerası ve radarı yalnızca görüş alanındaki durumu algılar. Altyapıyla haberleşen araç ise kavşağın ötesindeki bir kazadan, ileride oluşan yoğunluktan ya da buzlanma gibi hava koşullarından önceden haberdar olabilir. Bu bilgi akışı hem sürücü destek sistemlerinin hem de otonom sürüş yazılımlarının karar kalitesini artırabilir.

Geniş ve farklı yol tiplerini içeren bir test alanı da ayrı bir avantaj. Çevre otoyolu, ilçe bağlantıları ve şehirler arası kesimler farklı hız, yoğunluk ve hava koşulları sunuyor. Teknolojiyi bu çeşitlilik içinde denemek, sistemlerin yalnızca ideal koşullarda değil günlük trafikte de güvenilir çalışıp çalışmadığını anlamaya yardım eder. Yerli üreticiler ve yazılım geliştiriciler için de sahada veri toplayıp çözümlerini sınama fırsatı doğabilir.

Ne değişecek?

Koridor devreye girdiğinde Ankara, bağlantılı ve otonom teknolojilerin denendiği ikinci büyük sahaya sahip olacak. Test sürecinde elde edilecek veriler, altyapı ile araçlar arasındaki haberleşmenin hangi durumlarda işe yaradığını, nerede iyileştirme gerektiğini ortaya koyabilir.

Sıradan sürücüler açısından kısa vadede doğrudan bir değişiklik beklenmiyor, çünkü proje henüz çalışma aşamasında ve açılış tarihi belli değil. Yine de başarılı sonuçlar alınırsa, bu teknolojilerin ileride diğer yollara yaygınlaştırılması gündeme gelebilir.

Henüz belli olmayanlar

Açıklamada koridorun açılış zamanı, yatırım bedeli ya da hangi araçların teste katılacağı gibi ayrıntılar yer almıyor. Dolayısıyla projenin kapsamı ve hızı, ilerleyen aşamalarda yapılacak duyurularla netleşecek. Şimdilik bilinen, güzergahın üç kesimden kurulacağı ve İstanbul'daki 5G destekli deneyimin temel alınacağı.