Apple'ın yarım kalan Copland işletim sistemi, 30 yıl sonra tarayıcıda yeniden hayat buldu
1990'ların ortasında tamamlanamayan Copland, geliştiricinin yaptığı 11 kod düzeltmesiyle DingusPPC emülatörüne entegre edilerek, kurulum gerektirmeden web tarayıcısı üzerinden denenebiliyor.
Apple'ın 1990'ların ortasında System 7'nin yerini alması için geliştirdiği Copland, o dönemde tamamlanamayan bir proje olarak tarihe karıştı. Ancak yaklaşık üç on yıl sonra, geliştirici Michael Steil (takma adı Mist) tarafından yapılan bir dizi teknik iyileştirme sayesinde, Copland'ın son geliştirici sürümü D11E4, doğrudan bir internet tarayıcısında çalıştırılabilir hâle geldi. Bu, Apple tarihinin en gizemli ve yarım kalan işletim sistemlerinden birine, kurulum ya da özel donanım gerektirmeden erişim imkânı sunuyor.
Copland, System 7'yi devralmak amacıyla PowerPC tabanlı, mikro çekirdek mimarisi kullanan, korumalı bellek ve çoklu görev desteği sunan bir işletim sistemi olarak tasarlandı. Geliştirme sürecinde D7E1, D9 ve D11E4 adlarını taşıyan üç sürüm ortaya çıktı ve bu sürümler, Apple'ın geniş geliştirici topluluğu tarafından yakından takip edildi. Ancak proje, 1996 yılında Apple'ın yön değiştirmesi ve Gil Amelio'nun liderliğinde yeni bir strateji benimsemesiyle durduruldu; Copland hiçbir zaman genel kullanıma sunulamadı.
-
Yemek tarifleri
Malzeme listesi, adım adım yapılış, süre ve porsiyon bilgisiyle. Çorbadan tatlıya kategoriye göre gez ya da aradığını doğrudan ara.
Tariflere bak → -
Nasıl yapılır rehberleri
Telefon ayarlarından resmî işlemlere, hesap güvenliğinden günlük hayattaki küçük sorunlara: numaralı adımlar ve tahmini süreyle anlatılmış rehberler.
Rehberleri gör → -
Program arşivi
Tarayıcılar, güvenlik araçları, ofis ve medya yazılımları. Her kayıtta ne işe yaradığı, sürümü ve indirme bağlantısı.
Programlara göz at → -
Sesli ve görüntülü sohbet
Odalarda grup görüntülü sohbet, birebir sesli arama ve canlı yayın. Tarayıcıdan çalışır — eklenti, uygulama ya da kurulum gerekmez.
Odalara gir →
Steil'in çalışması, açık kaynaklı DingusPPC Power Mac emülatörünün özelleştirilmesiyle başladı. Emülatörün kod tabanına 11 küçük düzeltme eklenerek, Copland D11E4 sürümünün tarayıcı üzerinden başlatılması sağlandı. Bu düzeltmeler, yapay zeka destekli bir araçla otomatik olarak üretildi; ancak DingusPPC projesi, yapay zeka tarafından üretilen kodları doğrudan kabul etmediği için, bu değişikliklerin ana depoya eklenebilmesi amacıyla manuel bir yeniden yazım süreci gerçekleştirildi.
Tarayıcıda çalışan Copland sürümü, Apple'ın Haziran 1996'da geliştiricilere dağıttığı D11E4 yapısını temel alıyor. Kullanıcılar, herhangi bir kurulum yapmadan bu eski işletim sistemini deneyimleyebiliyor; fakat sistem hâlâ eksik olduğu için hatalarla karşılaşabiliyor. Hata durumunda, yerleşik hata ayıklayıcı devreye giriyor ve kullanıcıların işlemleri manuel olarak sürdürmesi gerekebiliyor. Bu durum, Copland'ın tarihsel bir deneyim olarak kalmasını, ancak aynı zamanda teknik meraklılar için bir laboratuvar ortamı sunmasını sağlıyor.
Copland projesinin iptali, Apple'ın sonraki yıllarda Mac OS 9 ve Mac OS X gibi daha stabil işletim sistemlerine yönelmesinin bir dönüm noktası oldu. 1995 Dünya Geliştiriciler Konferansı'nda Gil Amelio'nun Copland'ı tanıtması ve ardından gelen başarısızlık, şirketin stratejik olarak Gershwin kod adlı yeni bir sistem üzerinde çalışmasına yol açtı; fakat o proje de plan aşamasında kaldı. Bugün, Copland'ın tarayıcıda yeniden canlandırılması, hem nostaljik bir bakış açısı sunuyor hem de geçmişteki teknik kararların ve hataların günümüz geliştiricileri için bir öğrenme kaynağı olmasını sağlıyor.
Sonuç olarak, Copland'ın 30 yıl sonra web tarayıcısına taşınması, teknoloji tarihinin unutulmuş bir köşesini gün ışığına çıkarmakla kalmadı; aynı zamanda açık kaynak topluluğunun ve yapay zekanın bir araya gelerek eski yazılımları modern platformlarda yeniden canlandırma potansiyelini de gözler önüne serdi.
