DJ Yazılımlarıyla Kesintisiz Yayın: SAM Broadcaster ve MediaCast Ne İşe Yarar?

Bir internet radyosunun en büyük korkusu sessizliktir. DJ'in bağlantısı koptuğunda, bilgisayar yeniden başladığında ya da gece kimse stüdyoda olmadığında yayın susarsa dinleyici oynatıcıyı kapatır. Kesintisiz yayın bu yüzden iki soruya cevap arar: kimse yokken yayını kim sürdürecek, ve dışarıdaki bir DJ yayına nasıl hızla bağlanacak?

Türk internet radyolarında sık adı geçen iki yazılım bu iki soruya farklı uçlardan yanıt veriyor. SAM Broadcaster, Windows üzerinde çalışan bir radyo otomasyon ve yayın yazılımı; MediaCast ise telefonu bir yayın kaynağına dönüştüren Android uygulaması. Başlıktaki "SAM2" ifadesi kullanıcılar arasında dolaşan bir ad; üreticinin sayfasında ürün SAM Broadcaster Pro olarak geçiyor.

SAM Broadcaster: masaüstünde otomatik stüdyo

SAM Broadcaster'ı geliştiren Spacial'ın ürün sayfasına göre yazılımın öne çıkan özellikleri şunlar:

• Çift deck (Dual Deck): Bir şarkı çalarken sıradakini hazırlamaya izin veriyor; bu işi otomatik DJ'e (Auto DJ) de bırakmak mümkün.
• Auto DJ: İstasyonun 7/24 otomatik yayın yapmasını sağlıyor.
• Geçişler: Parçalar arasında otomatik geçiş noktası algılama (cross-fade detection), sessiz boşlukları kesen "Gap Killer" ve ses seviyesi eşitleme (normalization).
• Ses işleme: Ekolayzır, kapılı otomatik kazanç kontrolü (Gated AGC), stereo genişletici, bas ekolayzırı ve 5 bantlı kompresör-limitleyici.
• Yayın biçimleri: AAC, aacPlus v1/v2, AAC-HE, MP3, mp3PRO, Ogg ve Windows Media.
• Sunucular: SHOUTcast v1, SHOUTcast v2, Icecast v2 ve Windows Media sunucuları.
• Diğer: Müzik kütüphanesini kategorilere ayırma, ses kaydıyla önceden hazırlanmış anons (voice tracking), gerçek zamanlı dinleyici istatistikleri.

Kısacası SAM Broadcaster, bir radyonun "merkez stüdyosu" olmaya aday bir yazılım: müzik arşivi, çalma kuralları, ses işleme ve kodlama aynı programda. Karşılığında sürekli açık kalan bir Windows bilgisayar ister. Yazılımın diğer masaüstü yayın programlarıyla karşılaştırmasını serimizin yayın yazılımları yazısında ayrıca ele alıyoruz.

MediaCast: cepteki yayın kaynağı

MediaCast'in Google Play'deki açıklaması uygulamayı "Shoutcast ya da Icecast sunucunuza yayın yapan radyo" olarak tanımlıyor. Açıklamada sıralanan özellikler:

• 44,1 kHz, iki kanallı (stereo) yayın
• Müzik kanalı, mikrofon ve efektler
• Giriş dosyası olarak MP3
• Kodlayıcıya göre bit hızı ayarı
• Canlı yayını kaydetme
• Bağlantı koptuğunda otomatik yeniden bağlanma
• MP3 ve Ogg kodlayıcı; ücretli PRO sürümünde reklamsız kullanım ve AAC kodlayıcı
• Konuşurken müziğin sesini kısma

Radyo barındırma şirketi BRLOGIC'in yardım sayfası da MediaCast'i Android telefondan web radyoya canlı yayın için önerip kurulum adımlarını anlatıyor; bu sayfa, Auto DJ ile aynı kodlayıcının (MP3 ya da AAC) seçilmesini tavsiye ediyor.

Otomatik yeniden bağlanma ve konuşurken müziği kısma, mobil yayında kesintisizliğin iki pratik parçası. Yine de telefon, dahili mikrofonu ve değişken mobil bağlantısıyla, kısa ve dışarıdan yapılan canlı bağlantılar için daha uygun.

İkisi birlikte nasıl kullanılır?

İki yazılım birbirine doğrudan bağlanmaz; ortak noktaları, ikisinin de Icecast ve SHOUTcast sunucularına kaynak olarak yayın gönderebilmesi. Tipik bir senaryo şöyle kurulabilir:

Asıl zor kısım, iki kaynağın aynı yayında sırayla kullanılması. Klasik bir Icecast kurulumunda iki kaynak aynı bağlantı noktasına (mount) aynı anda bağlanamaz; geçiş için ya yedek bağlantı noktası (fallback) ayarı ya da iki kaynağı yöneten bir ara katman gerekir. Örneğin açık kaynak AzuraCast'te canlı DJ'ler doğrudan otomatik yayın yazılımı Liquidsoap'a bağlanıyor; paket belgelerine göre bu yapı DJ ile otomatik yayın arasında kesintisiz geçiş sağlamak için tasarlanmış. Yudum'un radyosu Radyo Yudum de bu altyapıyı kullanıyor.

Seçmeden önce sorulacaklar

• Otomatik yayını kim yürütecek? Masaüstünde sürekli açık bir bilgisayar mı, yoksa sunucu tarafında çalışan bir otomatik yayıncı mı?
• DJ'ler nereden bağlanacak? Stüdyodan, evden bilgisayarla ya da telefonla mı?
• Kodlayıcı uyumu: Otomatik yayın ile canlı yayın aynı biçim ve bit hızını kullanıyor mu? Farklıysa bazı oynatıcılar geçişte takılabilir.
• Güncellik: Yazılımın hâlâ güncellendiğini ve kullandığınız işletim sistemi sürümünü desteklediğini üreticinin sayfasından kontrol edin.

Kesintisiz yayının sırrı tek bir programda değil, katmanların birbirine nasıl devrettiğinde. Açık soru ise şu: sunucu tarafında çalışan otomatik yayıncılar yaygınlaştıkça, masaüstünde 7/24 açık kalan stüdyo bilgisayarına ne kadar ihtiyaç kalacak?