Türkiye, AYAP-1 Uzay Aracını 2027'nin İlk Aylarında Florida'dan Fırlatmaya Hazırlanıyor

Türkiye'nin Milli Uzay Programı kapsamında hayata geçen Ay Araştırma Programı, kritik bir dönüm noktasına ulaştı. TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen AYAP-1 uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon aşamaları tamamlandı ve şimdi sistem seviyesi çevresel testleri için TUSAŞ'ın Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi (USET)’e gönderildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, bu adımın ardından aracın 2027'nin ilk aylarında ABD'nin Florida eyaletinden fırlatılmasının hedeflendiğini duyurdu.

Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki AYAP-1, %80'in üzerinde yerlilik oranına sahip. Araç, Türkiye'nin daha önceki uzay projeleri olan İMECE ve TÜRKSAT 6A'dan elde edilen deneyim ve teknolojileri barındırıyor. Uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik sistemler, yerli mühendislik kabiliyetleriyle geliştirildi. Bakan Kacır, aracın tüm yazılımının %100 yerli ve milli olduğunu vurgulayarak, bu projenin ülkenin uzay teknolojileri ekosistemindeki bağımsızlığına önemli bir adım olduğunu belirtti.

USET'te gerçekleştirilecek çevresel testler, AYAP-1'in fırlatma sırasında ve Ay yolculuğu boyunca karşılaşacağı aşırı sıcaklık, titreşim, vakum ve radyasyon gibi zorlu koşullara dayanıklılığını kanıtlayacak. Testlerin tamamlanmasının ardından uzay aracı, TÜBİTAK UZAY'ın ODTÜ kampüsündeki yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine taşınacak; burada son kontroller yapıldıktan sonra ABD'ye gönderilecek. Fırlatma tarihi, hava, saha ve yörünge koşullarının uygunluğuna göre kesinleşecek.

Görev planına göre, AYAP-1 fırlatıldıktan sonra yaklaşık iki ay sürecek bir yolculukla Dünya çevresinde eliptik bir yörüngeye oturacak, ardından ateşlemelerle Ay transfer yörüngesine geçiş yapacak. Ay’a yaklaştığında yeni manevralarla kutupsal ve dairesel bir yörüngeye yerleşecek. Araç, 100 kilometre irtifada en az üç ay, koşullar uygun olursa 1,5 yıla kadar bilimsel operasyonlar yürütecek. Bu süreçte Ay’ın jeolojik ve radyasyon özellikleri yerli bilimsel ekipmanlarla incelenecek, ardından hibrit itki sistemi sayesinde kontrollü bir yavaşlatma manevrası ile Ay yüzeyine inmesi hedefleniyor.

AYAP-1 projesi, 2022'nin başından bu yana yürütülen bir çabanın sonucu. Bakan Kacır, programın genel tamamlanma seviyesinin %77’ye ulaştığını ve projenin sadece bir uzay aracı üretmekle kalmayıp, gelecekteki derin uzay görevlerinde kullanılabilecek geniş bir teknoloji ekosistemi oluşturmayı amaçladığını vurguladı. AYAP-1, Türkiye'nin Ay'a ulaşan ilk uzay aracı olacak.