NASA, Boeing’e Starliner için iki yeni insanlı görev ve 359 Milyon Dolar ek destek sağladı

NASA, uzay istasyonuna insan taşıma kapasitesini korumak ve SpaceX’in Crew Dragon programındaki olası boşlukları doldurmak amacıyla, Boeing’in Starliner uzay aracına iki yeni insanlı görev sipariş etti. Bu karar, aynı zamanda Starliner’ın yeniden insanlı uçuşlara dönmesi ve Atlas V roketinin emekli edilmesinin ardından yeni bir taşıyıcı roket olan United Launch Alliance (ULA) tarafından geliştirilen Vulcan’a geçiş sürecini desteklemek için Boeing’e 359 milyon dolar ek maliyet sağlamasını da içeriyor.

NASA’nın bu hamlesi, uzun vadeli Alçak Dünya Yörüngesi (LEO) insan taşıma programında yaşanabilecek boşlukları önceden kapatmayı hedefliyor. Uzmanlar, SpaceX’in Crew Dragon aracını 2030 civarında hizmet dışı bırakma ihtimalini değerlendirerek, NASA’yı alternatif sistemleri güçlendirmeye yönlendirdi. NASA Başkanı Jared Isaacman, SpaceX’in gelecekte Falcon ve Dragon gibi mevcut sistemlerden uzaklaşıp Starship’e ağırlık vermeyi planladığını belirterek, çoklu taşıyıcı seçeneklerinin stratejik önemine vurgu yaptı.

Starliner, 2019 ve 2022 yıllarında gerçekleştirilen insansız test uçuşlarında çeşitli teknik sorunlarla karşılaştı; Haziran 2024’teki ilk insanlı test uçuşunda ise itici sistemindeki problemler ciddi endişelere yol açtı. Bu gecikmeler, Boeing’e 2 milyar doların üzerinde zarar yazdırdı ve şirketin projeden tamamen çekilebileceği spekülasyonlarını gündeme getirdi. NASA, daha önce Ticari Mürettebat Programı kapsamında Boeing’e yaklaşık 5,1 milyar dolar sağlarken, şimdi ek 359 milyon dolar ile Starliner’ın uçuşa hazır hâle gelmesini ve yeni taşıyıcı roket Vulcan’ın insanlı görevler için sertifikalandırılmasını destekleyecek.

NASA Alçak Dünya Yörüngesi Programı yöneticisi Dana Weigel, verilen bu ek fonun iki ana amaç için kullanılacağını açıkladı. İlk olarak, Starliner’ın itici sisteminde aşırı ısınma sorununa yol açan yönlendirme iticileri yeniden tasarlanacak. İkinci olarak, ULA’nın Vulcan roketi insanlı görevler için gerekli sertifikasyon süreçlerine destek verilecek. Bu adımlar, Starliner’ın toplam görev sayısını altıdan yediye çıkaracak ve programın sürdürülebilirliğini artıracak.

Planlanan yeni görevler arasında, Starliner‑1 adlı insansız gösteri uçuşu yer alıyor; NASA bu görevi 2026 ortası ya da Ocak 2027 döneminde gerçekleştirmeyi hedefliyor. Ardından, Starliner‑2 adlı insanlı görev planlanıyor ve bu uçuşun 2028’in ortalarında gerçekleşmesi öngörülüyor. Bu takvim, NASA’nın Starliner programını yeniden canlandırma ve Vulcan roketine geçiş sürecini paralel yürütme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.

NASA’nın Boeing’e verdiği bu yeni görev siparişleri ve ek finansman, uzay istasyonuna insan taşıma hizmetlerinin kesintisiz devamını sağlamak ve tek bir tedarikçiye bağımlılığı azaltmak adına kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. SpaceX’in gelecekteki sistem değişiklikleriyle birlikte, çoklu taşıyıcı seçeneklerinin varlığı, ABD’nin uzayda lider konumunu koruması ve uluslararası işbirliklerinde güvenilir bir ortak sunması açısından büyük önem taşıyor.