Wyoming'de 160 Milyon Yıllık “En Kalın” Belemnit Bulundu: Jurassic Dönemi'nin Şaşırtıcı Ahtapot Yakını
Wyoming'in Sundance Formasyonu'nda keşfedilen Wyoteuthis linsterorum, 160 milyon yıl önce yaşamış ve bilinen en kalın rostruma sahip belemnite türü olarak bilim dünyasını şaşırttı.
Wyoming'in geniş çölleri, 160 milyon yıl öncesinin Jurassic denizlerine tanıklık eden nadir bir hazineye ev sahipliği yaptı: Wyoteuthis linsterorum. Bu yeni tanımlanan belemnite türü, tarih öncesi denizlerin en kalın "kalem"i olarak bilinen rostrumu ile bilim insanlarını hayrete düşürdü. "En kalın" ya da "en şişman" belemnite unvanını taşıyan bu yaratık, modern mürekkep balıkları ve ahtapotlarla akraba bir deniz omurgasızının Jurassic dönemindeki şaşırtıcı bir evrimsel yolculuğunu gözler önüne seriyor.
Wyoteuthis linsterorum, 10 cm uzunluğunda ve 6 cm genişliğinde bir rostruma sahip. Bu ölçü, Wyoming'in Sundance Formasyonu'nda bulunan tipik belemnitlerin 5‑10 cm uzunluğunda ve 1‑2 cm çapında olan silindirik yapılarının çok ötesinde. Araştırmacılar, hayvanın kolları dahil toplam uzunluğunun yaklaşık 60 cm, yani iki ayak uzunluğunda olabileceğini tahmin ediyor. Bu boyut, Jurassic denizlerinde avcı-öğütçü dinamiklerine yeni bir bakış açısı kazandırıyor; büyük ve kalın gövdesi, aynı ortamda yaşayan daha küçük belemnit türleri, özellikle Pachyteuthis cinsine ait olanlar, üzerinde av avantajı sağlamış olabilir.
Keşif, neredeyse üç on yıl süren bir yolculuğun sonunda gerçekleşti. İlk örnek, 1990'ların sonlarında Wyoming Dinosaur Center'ın kurucusu Dr. Burkhard Pohl tarafından fark edildi; ancak o dönemde bu olağandışı örnek, müze dolabında unutuldu. 2019 yılında koleksiyoncu Cliff Linster, Ten Sleep yakınlarında ikinci bir örnek buldu ve bu fosili aynı merkeze bağışladı. İki örnek bir araya geldiğinde, Wyoming paleontologu Bill Wahl ve uluslararası bir ekip, bu fosillerin sıradan belemnitlerden çok farklı olduğunu anladı. Ekibin içinde, Manchester Üniversitesi'nden Dr. Dean Lomax, New Zealand'dan belemnite uzmanı Alexey Ippolitov ve Wyoming paleontologu Jessica Lippincott gibi isimler yer alıyordu.
Fosiller, zarar görmeden iç yapılarını incelemek için bilgisayarlı tomografi (CT) taramalarıyla analiz edildi. Bu taramalar, Wyoteuthis'in, bilim insanlarının çok önce yok olduğunu düşündükleri bir belemnite ailesine ait olduğunu ortaya koydu. Ippolitov, "Bu kadar kapsamlı bir araştırmanın ardından, bu kadar farklı bir türle karşılaşmak beni gerçekten şaşırttı" dedi. Belemnitler, 200 yıldan fazla bir süredir paleontoloji araştırmalarının odak noktası olmuşken, bu yeni türün ortaya çıkışı, grup içindeki morfolojik çeşitliliğin hâlâ tam olarak anlaşılmadığını gösteriyor.
Wyoteuthis linsterorum'un adı da keşfin hikâyesini yansıtıyor. "Wyoteuthis" "Wyoming'den bir kalamar" anlamına gelirken, "linsterorum" ise bu nadir fosilleri ortaya çıkaran ve bilim dünyasına sunan Linster ailesine ithaf edildi. Lippincott, "Wyoming'de milyonlarca belemnite bulsam da, bu iki örnek beni yıllardır gördüğüm en olağanüstü bulgular arasında tutuyor" diyerek keşfin ne kadar benzersiz olduğunu vurguladı.
Bu bulgu, Jurassic deniz ekosistemlerinin karmaşıklığını ve evrimsel sürprizlerini yeniden gözden geçirmemizi sağlıyor. Belemnitlerin sadece silindirik, mermi benzeri bir yapıya sahip olduğu düşüncesi, artık çok daha geniş bir morfolojik yelpazeyi içerecek şekilde revize edilmeli. Wyoteuthis linsterorum, deniz yaşamının tarih öncesi dönemlerde ne kadar çeşitlilik gösterebileceğinin çarpıcı bir kanıtı olarak, paleontoloji literatürüne yeni bir sayfa ekliyor.
